Stomatopatie protetyczne to zespół chorób błony śluzowej jamy ustnej związanych z użytkowaniem protez stomatologicznych. Najczęściej występują one u osób starszych, co wynika z większej podatności na infekcje, choroby przewlekłe oraz obniżenie odporności we wspomnianej populacji^1,2. Wymienione czynniki wpływają negatywnie na jakość życia i codzienny komfort pacjentów. Do najczęstszych objawów stomatopatii protetycznych należą: zaczerwienienie, obrzęk, pieczenie, ból oraz nadżerki i owrzodzenia^3,4. Nie tylko powodują one dyskomfort, lecz także mogą prowadzić do poważniejszych powikłań, jeśli nie będą odpowiednio leczone⁵.

Lekarze stomatolodzy oferują nowoczesne i skuteczne sposoby leczenia stomatopatii protetycznych, które obejmują: farmakoterapię, innowacyjne metody fizykoterapeutyczne (laseroterapia oraz ultradźwięki), a także stosowanie probiotyków wspomagających zachowanie naturalnego mikrobiomu jamy ustnej^6,7. Istotną rolę w profilaktyce i zapobieganiu nawrotom choroby odgrywa optymalizacja higieny jamy ustnej⁸. Dzięki nowoczesnemu podejściu leczenie stomatopatii protetycznych jest dzisiaj skuteczniejsze i szybciej uzyskuje się rezultaty niż przed laty⁹. W terapii zwraca się uwagę nie tylko na eliminację objawów, ale także na przywrócenie prawidłowego funkcjonowania jamy ustnej, co znacząco poprawia komfort i jakość życia pacjentów.

Charakterystyka stomatopatii protetycznych

Stomatopatie protetyczne to zmiany patologiczne powstające na błonie śluzowej jamy ustnej u pacjentów noszących protezy. Powstają one w konsekwencji zaniedbań związanych z użytkowaniem protez całkowitych i częściowych z tworzywa akrylowego, rzadziej – uzupełnień protetycznych stałych. Objawami stomatopatii są podrażnienia, zapalenia, owrzodzenia, nadżerki, które mogą być wywoływane przez bakterie, wirusy, grzyby (najczęściej Candida albicans), alergie, ale też czynniki mechaniczne, np. źle dopasowanie protezy^2,6,10.

Wyróżnia się kilka typów stomatopatii protetycznych:

• protetyczne zapalenie jamy ustnej (denture stomatitis) – zazwyczaj związane z obecnością grzybów C. albicans, często wynikające z nieprawidłowej higieny jamy ustnej^4,5
• hiperplazja włóknista – przerost tkanki błony śluzowej w miejscach styku z protezą, zwykle na skutek długotrwałego nacisku¹¹
• owrzodzenia i nadżerki – najczęściej spowodowane niedopasowaną protezą, co może prowadzić do mechanicznego uszkodzenia tkanek⁹
• reakcje alergiczne – u niektórych pacjentów występują one w kontakcie z materiałami, z których wykonano protezy, takimi jak tworzywo akrylowe lub metale¹².