Poglądy na leczenie chorych z łuszczycą paznokci

Zajęcie paznokci jest jednak często przeoczone przez lekarzy, mimo istotnego obciążenia chorych przez czynnościowe upośledzenie zręczności manualnej, a także ból i stres psychologiczny. Zajęte płytki paznokciowe są często pogrubiałe i łamliwe, a ponieważ są widoczne, chorzy zwykle martwią się ich wyglądem, co często prowadzi do unikania codziennych zajęć (w tym pracy). W dalszej perspektywie, zajęcie paznokci może być sygnałem cięższej postaci łuszczycy lub zapowiedzią łuszczycowego zapalenia stawów. Konwencjonalne leczenie łuszczycy paznokci jest przez chorych uważane za uciążliwe, a jednocześnie ograniczone przez objawy niepożądane, często także przez zmniejszenie jego skuteczności, wraz z upływem czasu. Brakuje danych z kontrolowanych badań klinicznych i nie przedstawiono żadnego spójnego podejścia terapeutycznego. Ostatnio oceniano działanie czynników biologicznych, skierowanych przeciwko czynnikowi martwicy nowotworów α (TNFα), na łuszczycę paznokci. W wieloośrodkowym badaniu z podwójnie ślepą próbą o nazwie EXPRESS (European Infliximab for Psoriasis [Remicade] Efficacy and Safety Study) wykazano, że infliksymab w dawce 5 mg/kg masy ciała powodował istotną poprawę łuszczycy paznokci ocenianą w tygodniu 0, 2, 6 a następnie co 8 tygodni, według wskaźnika NAPSI (Nail Psoriasis Severity Index), u 378 chorych na umiarkowaną i ciężką łuszczycę. Istotna poprawa została odnotowana w 10 tygodniu, a w 50 tygodniu u 45% chorych otrzymujących infliksymab wykazano całkowite ustąpienie zmian na paznokciach. Istnieją również dowody pochodzące z małych badań wykazujące, że infliksymab istotnie poprawia zmiany na paznokciach i jakość życia chorych na łuszczycę paznokci. Niezbędna jest poprawa świadomości dotyczącej łuszczycy paznokci i jej wpływu na jakość życia chorych. Ponadto, potencjalne znaczenie zajęcia paznokci jako połączenia między łuszczycą a łuszczycowym zapaleniem stawów podkreśla istotność problemu oraz potrzebę skutecznego leczenia. Wykazano, że infliksymab poprawia zmiany na paznokciach występujące w przebiegu łuszczycy oraz jakość życia chorych, dlatego powinien być brany pod uwagę jako jedna z najlepszych opcji terapeutycznych dla wielu chorych na tę ciężką chorobę.

SŁOWA KLUCZOWE
leczenie biologiczne, infliksymab, łuszczyca paznokci, jakość życia, leczenie

Wprowadzenie
Łuszczyca jest przewlekłą zapalną chorobą skóry, na którą cierpi około 2% populacji. Jest to nieuleczalna choroba, wpływająca na codzienną aktywność, a także powodująca większe fizyczne i psychiczne obciążenie niż inne choroby przewlekłe z zapaleniem stawów, chorobą płuc, niewydolnością serca i cukrzycą włącznie. Dlatego łuszczyca wywiera znaczny emocjonalny, społeczny i fizyczny wpływ na jakość życia chorych.
Ciężkość łuszczycy waha się od łagodnych ograniczonych blaszek do ciężkich postaci erytrodermicznych. Najczęściej występującą postacią jest łuszczyca plackowata. Stanowi ponad 80% przypadków, a charakteryzuje się wyraźnie ograniczonymi, rumieniowo-złuszczającymi ogniskami, typowo zajmującymi łokcie, kolana, skórę owłosioną głowy i szczelinę międzypośladkową. Łuszczyca kropelkowata występuje w około 10% przypadków, a postacie erytrodermiczne i krostkowe stwierdza sięu mniej niż 3% chorych.
U jednej trzeciej chorych na łuszczycę skóry dochodzi do rozwoju łuszczycowego zapalenia stawów (ŁZS), przewlekłej zapalnej artropatii, która jest traktowana jako odrębna choroba. Cechy definiujące ŁZS obejmują zajęcie stawów międzypaliczkowych dalszych, obecność palców kielbaskowatych (dactylitis), zapalenie przyczepów ścięgnistych, osteolizę i okołostawowe kościotworzenie.
Zajęcie paznokci jest od dawna często rozpoznawanym objawem łuszczycy, występującym nawet u 50% chorych, z częstością występowania w ciągu całego życia ocenianą na 80-90%. Łuszczyca paznokci występuje częściej u chorych z cięższymi postaciami choroby, takimi jak łuszczycowe zapalenie stawów, z 70-80% częstością występowania w tej grupie. Ponadto jest związana z zajęciem stawów międzypaliczkowych dalszych i wskazuje na cięższy przebieg łuszczycowego zapalenia stawów. Stwierdzono dodatni związek łuszczycy paznokci z czasem trwania zmian skórnych oraz nasilenia łuszczycy paznokci z ciężkością zajęcia skóry i stawów. Łuszczyca paznokci występuje również u 40% chorych z łagodną postacią łuszczycy (wskaźnik PASI[Psoriasis Area and Severity Index] ≤10). U 1-5% chorych zajęte są płytki paznokciowe przy nieobecności zmian skórnych. Łuszczyca paznokci występuje około 10% częściej u mężczyzn niż u kobiet i wiąże się z większą masą ciała.