Streszczenie
Występowanie najgroźniejszego z tych powikłań – odelektrodowego zapalenia wsierdzia – wiąże się dodatkowo z wydłużającą się podczas implantacji układów wieloelektrodowych (CRT,CRT-D) ekspozycją rany i elektrod, zwiększoną liczbą personelu na sali operacyjnej oraz z czynnikami ryzyka zależnymi od samego chorego (zaawansowany wiek, niewydolność serca lub nerek). Przecieranie się osłonki elektrod sprzyja również powikłaniom zakrzepowo-zatorowym i infekcyjnym.
Do powikłań elektrostymulacji dojść może w czasie implantacji układu stymulującego oraz we wczesnymi odległym okresie po jego wszczepieniu.
Echokardiografia ze względu na dużą dostępność i względnie mały koszt jest metodą z wyboru jako badanie pierwszego rzutu u chorych z niektórymi powikłaniami elektrostymulacji. Przed omówieniem roli echokardiografii w rozpoznawaniu tych powikłań należy podkreślić, że badanie echokardiograficzne wykonane przed implantacją układu stymulującego, resynchronizującego lub kardiowertera-defibrylatora pozwala wykluczyć (lub wykazać) obecność nieprawidłowych połączeń wewnątrzsercowych, przetrwałej żyły głównej górnej lewej oraz skrzeplin w prawej komorze i prawym przedsionku.