Streszczenie
Głównym celem badań przesiewowych jest umożliwienie interwencji poprawiających rokowanie dzięki leczeniu choroby we wcześniejszym stadium, bardziej poddającym się leczeniu lub zapobieganie jej rozwojowi. Badania przesiewowe mogą mieć różną formę, w tym: zbierania wywiadów, badania przedmiotowego, oznaczeń biochemicznych, obrazowania i badań cytologicznych. W ginekologii i położnictwie można znaleźć przykłady bardzo skutecznych i dobrze znanych badań przesiewowych, takich jak wykrywanie zespołu Downa oraz ocena cytologiczna wymazu z szyjki macicy. Skuteczne badania przesiewowe i interwencje mogłyby być pomocne w odniesieniu do wielu innych problemów w tej specjalności, takich jak urodzenie martwego płodu, przedwczesna niewydolność jajników i rak jajnika.
2. Ocena badań przesiewowych
Istnieje wiele parametrów stosowanych do ilościowej oceny różnych aspektów zdolności trafnej identyfikacji osób z grupy dużego ryzyka za pomocą testu przesiewowego. Poznanie znaczenia tych parametrów jest niezbędne dla zrozumienia możliwości wpływu danego testu na chorobę w populacjach lub u poszczególnych osób.
Czułość: Odsetek dodatnich wyników badania przesiewowego wśród wszystkich osób z daną chorobą (w populacji objętej oceną przesiewową)
Swoistość: Odsetek ujemnych wyników badania przesiewowego wśród wszystkich osób bez danej choroby (w populacji objętej oceną przesiewową)
Dodatnia wartość predykcyjna (PPV): Odsetek osób z daną chorobą wśród osób z dodatnim wynikiem badania przesiewowego
Ujemna wartość predykcyjna (NPV): Odsetek osób bez danej choroby wśród osób z ujemnym wynikiem badania przesiewowego
Wskaźnik wiarygodności dodatniego wyniku testu (positive likelihood ratio, LR+): Stosunek szansy choroby u osoby z dodatnim wynikiem badania przesiewowego do szansy choroby w populacji ogólnej
Wskaźnik wiarygodności ujemnego wyniku testu (negative likelihood ratio, LR–): Stosunek szansy choroby u osoby z ujemnym wynikiem badania przesiewowego do szansy choroby w populacji ogólnej
Być może najważniejszymi parametrami są: czułość, ponieważ wskazuje ona odsetek wszystkich przypadków chorobowych w populacji, którym można by zapobiec dzięki programowi badań przesiewowych (zakładając, że interwencja będzie skuteczna), oraz PPV, ponieważ parametr ten wskazuje, jak bardzo prawdopodobna jest choroba u osób z dodatnim wynikiem badania przesiewowego. Praktyczne znaczenie ma również odsetek dodatnich wyników badania przesiewowego, ponieważ określa on, jaka część populacji objętej badaniami przesiewowymi będzie wymagała dalszej diagnostyki.
Dodaj do ulubionych