Blok przedniej wiązki – jak rozpoznawać i opisywać?

Kryteria rozpoznawania bloku przedniej wiązki lewej odnogi pęczka Hisa:
1. Oś elektryczna: odchylenie osi w lewo, oś zespołu QRS: między -45 a -90 stopni. (Jeżeli oś elektryczna nie była wyliczona przez aparat EKG, a jest wynikiem obliczeń ręcznych, dopuszcza się stosowanie granicy dla osi QRS od -30 do -90 stopni).
2. Obecność zespołu qR w odprowadzeniu aVL.
3. Czas do szczytu załamka R w odprowadzeniu aVL >45 ms.
4. Czas trwania zespołu QRS <120 ms.
Wszystkie cztery kryteria muszą być spełnione. Pamiętamy, że czwarte kryterium nie ma oczywiście zastosowania, gdy blok przedniej wiązki współistnieje z blokiem prawej odnogi pęczka Hisa. W takich przypadkach czas QRS wynosi >120ms. Zacznijmy od osi elektrycznej, czyli pierwszego klucza do rozpoznania. Zgodnie z zaleceniami towarzystw amerykańskich również polskie wytyczne dla rozpoznania bloku przedniej wiązki przyjęły zakres między -45 a -90 stopni. Dotyczy to jednak tylko sytuacji, gdy pomiar osi jest wykonywany automatycznie przez oprogramowanie aparatu EKG. Jeżeli nie dysponujemy takimi możliwościami, stosujemy dotychczas proponowany przedział od -30 do -90 stopni. Łatwiej ręcznie stwierdzić przekroczenie osi powyżej -30 (w kierunku ujemnym) niż -45 stopni. Granicę -30 stopni opisujemy (zgodnie z zaleceniami), gdy w odprowadzeniu I dominuje wychylenie dodatnie zespołu QRS, a w odprowadzeniach aVF i II – ujemne. Granica -45 stopni nie jest nowa – w podręcznikach EKG pojawiała się już przed wielu laty. Nowoczesne aparaty EKG mierzą oś, co ma ułatwić diagnostykę. No właśnie, mierzą oś, ale czy zawsze możemy ufać tym pomiarom? Popatrzmy na pierwszy zapis EKG (ryc. 1A).