Spis treści

Sfrustrowani biurokracją

Lekarze pracujący w kraju są sfrustrowani przede wszystkim biurokracją – to jeden z wniosków panelu ekspertów, zorganizowanego przez NIK.

Lekarze skarżą się też na gąszcz przepisów i regulacji, często niejasnych, a nawet sprzecznych. Według Marka Balickiego, byłego ministra zdrowia, błąd tkwi w odejściu od finansowania opieki nad pacjentem na rzecz finansowania poszczególnych świadczeń. W konsekwencji pacjent stał się świadczeniobiorcą, a szpital przedsiębiorstwem.

Zwiększyła się liczba świadczeń, ale nie tych, które są najbardziej potrzebne, ale tych, które dobrze wyglądają w statystykach i przynoszą zysk.

Koordynacja opieki

Kompleksowa opieka medyczna nad matką i dzieckiem w okresie ciąży, porodu oraz połogu to główny cel programu opieki koordynowanej nad kobietą w ciąży fizjologicznej, który powstaje w NFZ. Program ma ruszyć w formie pilotażu w wybranych placówkach w całym kraju od 1 kwietnia 2016 roku.

Jak informuje NFZ, założeniem jest zapewnienie pacjentkom pełnoprofilowej opieki w okresie fizjologicznej ciąży, porodu oraz w okresie sześciu tygodni po urodzeniu dziecka. Opiekę tę ma sprawować zespół złożony z lekarza ginekologa, położnej oraz lekarzy szpitala. Placówka, która zdecyduje się przystąpić do pilotażu, może liczyć na wyższe finansowanie pod warunkiem spełnienia określonych wymagań. Do pilotażu mogą przystąpić te placówki, które deklarują minimum 600 porodów rocznie i jednocześnie zabezpieczą dostęp do poradni ginekologiczno-położniczych oraz położnej.

Zbyt ostre dyżury

W Warszawie każdego dnia inny szpital pełni funkcję tzw. ostrego dyżuru laryngologicznego – wynika ze skarg napływających do Biura Rzecznika Praw Pacjenta. RPP podjął w tej sprawie interwencję u wojewody mazowieckiego oraz marszałka województwa. W swoim wystąpieniu do obu tych instytucji podkreśla, że według interpretacji prezesa NFZ pojęcie ostrego dyżuru nie występuje w obowiązujących przepisach prawa. Ponadto pacjent w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego może korzystać całodobowo z pomocy na szpitalnych oddziałach ratunkowych lub w izbach przyjęć, a zakres udzielonego świadczenia wynika głównie z potencjału świadczeniodawcy.

Leczenie na odległość

– Lekarz nie uniknie odpowiedzialności, jeśli decyzję o rezygnacji z badania osobistego podejmie pochopnie – przestrzega radca prawny OIL w Gdańsku Iwona Kaczorowska-Kossowska.

Zmiana ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia, która czeka na publikację, wprowadza możliwość leczenia za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności. Zdaniem radcy prawnego te całkowicie nowe w polskim prawie rozwiązania będą wymagały od lekarzy szczególnej rozwagi. Badanie inne niż osobiste to bowiem jedynie możliwość, z której lekarz będzie mógł korzystać tylko wówczas, gdy zgodnie z prawidłowo stosowaną wiedzą medyczną możliwe jest poprzestanie na zdalnym kontakcie z pacjentem.

Iwona Kaczorowska-Kossowska podkreśla, że będzie to realne pole do popełnienia błędu w przypadku podjęcia pochopnej decyzji o odstąpieniu od badania osobistego.

Alkohol kontra ciąża

O „zabezpieczenie szeroko pojętego dobra dziecka zagrożonego utratą zdrowia lub życia na skutek nieodpowiedzialnego zachowania matek” zaapelował Rzecznik Praw Dziecka do resortów: sprawiedliwości, zdrowia oraz rodziny, pracy i polityki społecznej. Rzecznik podkreśla, że nie ma dawki alkoholu, którą kobieta może wypić w ciąży bez ryzyka, że nie wyrządzi to szkody dziecku.

Według danych Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych co roku w Polsce rodzi się około 9 tys. dzieci z zaburzeniami rozwojowymi powstałymi w wyniku kontaktu z alkoholem w czasie życia płodowego.

Siatka płac

– Przedstawiony przez ten rząd i tego ministra projekt rozporządzenia, w którym ustalane są wynagrodzenia personelu medycznego, stanowi kontynuację działań i „filozofii” poprzedniego rządu i nawiązuje wprost do spuścizny PRL – uznał zarząd krajowy OZZL. Związek negatywnie ocenił propozycję nowelizacji rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie warunków wynagradzania za pracę pracowników podmiotów leczniczych działających w formie jednostki budżetowej. Zdaniem związku zawarta w rozporządzeniu tzw. siatka płac, która ogranicza się tylko do pracowników jednostek budżetowych, stanowi pozostałość po tej, która przed reformą z 1999 roku obejmowała wszystkie szpitale i przychodnie, a wywodziła się jeszcze z okresu PRL. Projekt przewiduje np. dla lekarza specjalisty miesięczne wynagrodzenie zasadnicze w kwocie od 1970 do 4560 zł. OZZL stwierdza, że jest to ok. 50 do 115 proc. przeciętnej płacy w gospodarce, a już wyższe wynagrodzenie w stosunku do przeciętnej płacy w kraju ustalił dla lekarzy specjalistów rząd Józefa Cyrankiewicza w roku 1958.

OZZL proponuje, aby dla lekarzy stworzyć odrębną tabelę, a w niej trzy grupy zaszeregowania: dla lekarzy bez specjalizacji, dla lekarzy z pierwszym stopniem specjalizacji oraz dla specjalistów z drugim stopniem specjalizacji. Zdaniem OZZL tabela miesięcznych stawek powinna zawierać tylko stawki minimalne, odpowiednio 8, 10 i 12 tys. zł.

Wystawianie e-zwolnień

ORL w Warszawie zaapelowała do lekarzy i lekarzy dentystów, by powstrzymali się do wystawiania druków ZLA w formie elektronicznej – warszawski samorząd zaleca wypisywanie zwolnień w formie papierowej do czasu ustalenia jasnych zasad współpracy ZUS z lekarzami, w tym wynagrodzenia za czynności wykonywane na rzecz ZUS.

Od 1 stycznia 2016 roku możliwe jest wystawianie orzeczeń o czasowej niezdolności do pracy zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej za pomocą stworzonej przez ZUS platformy elektronicznej. Wystawianie zwolnień będzie nieodpłatne, ale pracownicy ZUS próbują przekonać lekarzy, że elektroniczne wystawianie ZLA ułatwi nam pracę. Zdaniem warszawskiej ORL nie jest to prawdą – stąd propozycja, by solidarnie powstrzymać się od wystawiania e-zwolnień.

W apelu podkreślono, że system ma wiele ułomności, a ZUS nie daje lekarzom odpowiednich narzędzi. ORL zwraca też uwagę, że kluczowy element systemu – podpis elektroniczny – wymaga wysokich opłat, a system alternatywnego potwierdzania tożsamości e-PUAP 2 nie gwarantuje stałego dostępu do platformy ZUS ZLA.

Ile powinien zarabiać lekarz?

Minimalne wynagrodzenie lekarza powinno odpowiadać przynajmniej dwukrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw dla lekarza bez specjalizacji i trzykrotności tego wynagrodzenia dla lekarza specjalisty – uważa lekarski samorząd. Tymczasem w projekcie nowelizacji rozporządzenia w sprawie warunków wynagradzania za pracę pracowników podmiotów leczniczych działających w formie jednostki budżetowej jest odniesienie do innego współczynnika – prognozowanej kwoty minimalnego poziomu wynagrodzenia za pracę w 2016 roku.

Interwencja w sprawie POZ i AOS

RPO poprosił ministra zdrowia o stanowisko na temat działania podstawowej i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz informację o planowanych działaniach w celu rozwiązania ich problemów – wystąpienie jest związane z opublikowanym niedawno raportem NIK.

Według NIK podstawowa opieka zdrowotna, która powinna być filarem systemu ochrony zdrowia, nie działa wystarczająco skutecznie, a przede wszystkim brakuje kompleksowej, przemyślanej i konsekwentnie prowadzonej profilaktyki. NIK skrytykowała zaniechanie przez lekarzy POZ wykonywania i dokumentowania badań lekarskich w celu wczesnego rozpoznania chorób cywilizacyjnych, zwłaszcza schorzeń układu krążenia oraz chorób nowotworowych.

Nieuregulowane sumienie

Od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie określono mechanizmu, który pozwoli pacjentowi otrzymać informację, gdzie może realnie uzyskać świadczenie zdrowotne, którego wykonanie zostało mu odmówione z powołaniem się przez lekarza na klauzulę sumienia – zwraca uwagę RPO.

Rzecznik przypomina, że Trybunał Konstytucyjny zakwestionował przepis ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty w zakresie, w jakim nakłada na lekarza powstrzymującego się od wykonania świadczenia zdrowotnego niezgodnego z jego sumieniem obowiązek wskazania realnych możliwości uzyskania takiego świadczenia u innego lekarza lub w innym podmiocie leczniczym. Zdaniem TK ustawodawca powinien zastosować inne, bardziej efektywne sposoby informowania pacjenta o realnej możliwości uzyskania świadczenia zdrowotnego.

Rezydenci interweniują

Fatalne wyniki PES w niektórych specjalizacjach w poprzedniej jesiennej sesji wywołały reakcję Porozumienia Rezydentów OZZL, które zwróciło się do ministra zdrowia o zmiany zasad jego organizacji.

Portal podyplomie.pl na bieżąco podawał wyniki PES w trakcie sesji. Zwracaliśmy uwagę, że w niektórych specjalizacjach więcej osób oblało egzamin, niż go zdało. Najgorzej tradycyjnie poszło zdającym test z anestezjologii, który zaliczyło zaledwie ok. 10 proc.

Rezydenci podkreślili, że stopień trudności pytań PES wykraczał poza ramy obowiązujących programów specjalizacji. Mają także uwagi do sposobu formułowania pytań oraz literatury, na podstawie której zostały przygotowane. Domagają się także ujawnienia po każdym teście pytań wraz z odpowiedziami i ich źródłem. Ten postulat zgłaszany jest od lat, także przez lekarski samorząd, jak dotąd bezskutecznie.