Egzamin z interny repetytorium nie tylko dla zdających

1. Które z poniższych stwierdzeń prawidłowo definiuje zalecaną częstość samokontroli glikemii u chorych z cukrzycą typu 2 leczonych dietą?

1. Raz w miesiącu skrócony profil glikemii

2. Raz w miesiącu pełny profil glikemii

3. Raz w tygodniu skrócony profil glikemii

4. Wielokrotne w ciągu doby pomiary glikemii

5. Codzienne 1-2 pomiary glikemii

Według wytycznych Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce i Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego z 2009 r., chorzy ze świeżo wykrytą cukrzycą typu 2 powinni przez okres ok. 2 miesięcy często wykonywać skrócone profile glikemii dla celów edukacyjnych. Zalecana częstość samokontroli glikemii u chorych z cukrzycą typu 2 leczonych dietą to wykonanie raz w miesiącu skróconego profilu glikemii, a u chorych stosujących doustne leki przeciwcukrzycowe lub analogi GLP-1 – raz w tygodniu skróconego profilu glikemii. Chorym z cukrzycą typu 2 leczonym stałymi dawkami insulin rekomenduje się codzienne oznaczanie 1-2 pomiarów glikemii, a dodatkowo wykonanie raz w tygodniu skróconego profilu glikemii oraz raz w miesiącu pełnego profilu glikemii. Wielokrotne w ciągu doby pomiary glikemii według ustalonych zasad leczenia i potrzeb chorego są zalecane chorym leczonym w algorytmie wielokrotnych wstrzyknięć insuliny. Przy podejrzeniu hipoglikemii, w przebiegu infekcji i w przypadku złego samopoczucia wskazane jest dodatkowe oznaczenie stężenia glukozy we krwi.

Konsultacja: prof. dr hab. med. Janusz Gumprecht, dr hab. med. Dariusz Moczulski

2. W skriningu onkologicznym raka płuca zalecanym badaniem przesiewowym jest:

1. RTG klatki piersiowej

2. Tomografia komputerowa klatki piersiowej

3. Bronchoskopia

4. Badanie cytologiczne plwociny

5. Żadne z wymienionych

Rak płuca plasuje się na pierwszym miejscu wśród przyczyn zgonów z powodu nowotworu w Polsce. Jest najczęstszym nowotworem złośliwym występującym w naszym kraju, a rocznie rejestruje się ponad 20 tys. nowych zachorowań. W dotychczas przeprowadzonych badaniach nie wykazano jednoznacznie wpływu corocznego wykonywania RTG klatki piersiowej na obniżenie ogólnego wskaźnika umieralności z powodu raka płuca. Jedynie w kilku badaniach z randomizacją stwierdzono zmniejszenie umieralności w wyniku stosowania spiralnej tomografii komputerowej klatki piersiowej. Ze względu na zbyt małą dostępność i wysoki koszt tej metody, nie może być ona jednak rekomendowana jako badanie przesiewowe. Obecnie nie ma sposobu wykrywania wczesnych stadiów raka płuca, szczególnie stanów przedrakowych, ani dostatecznie skutecznych metod leczenia większości chorych. Żadne z badań wymienionych w pytaniu nie może być zalecane do zakrojonych na szeroką skalę badań przesiewowych.

Konsultacja: dr hab. med. Adam Antczak

3. Do kryteriów Birda rozpoznania polimialgii reumatycznej należą:

A. Wiek >50 r.ż.

B. OB >40 mm po 1 h

C. Sztywność poranna trwająca >1 h

D. Depresja lub utrata masy ciała

E. Szybka poprawa po zastosowaniu glikokortykosteroidów

Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:

1. ABCDE, 2. BCD, 3. ABCE, 4. ABE, 5. CDE

Polimialgia reumatyczna jest chorobą występującą u osób starszych. Charakteryzuje się bólem i sztywnością mięśni w obrębie szyi, obręczy barkowej lub biodrowej, znacznym wzrostem OB i nieswoistymi objawami ogólnymi. Do kryteriów Birda rozpoznania tej choroby zaliczamy: wiek >65 r.ż., OB >40 mm po 1 h, bolesność obu barków, sztywność poranną trwającą >1 h, początek choroby przed <2 tygodniami i depresję lub utratę masy ciała. Do rozpoznania choroby muszą być spełnione ≥3 kryteria. Wiek >50 r.ż. i szybka poprawa po zastosowaniu glikokortykosteroidów należą do kryteriów Healeya rozpoznania polimialgii reumatycznej. Czułość kryteriów Birda jest jednak większa i wynosi ponad 90%, a przy spełnionym dodatkowym kryterium szybkiej poprawy po zastosowaniu glikokortykosteroidów (prednizon 15-20 mg/24h p.o. lub inny lek z tej grupy w równoważnej dawce) – prawie 100%.

Konsultacja: dr hab. med. Mariusz Puszczewicz

4. Które z głównych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych nie zostały uwzględnione w tablicach SCORE?

A. Palenie tytoniu

B. Cukrzyca

C. Podwyższone ciśnienie tętnicze

D. Stężenie cholesterolu HDL

E. Zaawansowany wiek

Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:

1. AB, 2. AC, 3. ABCD, 4. BD, 5. CDE

System SCORE (Systematic Coronary Risk Evaluation) został opracowany w 2003 r. na podstawie analizy związku pomiędzy występowaniem głównych czynników ryzyka a umieralnością z przyczyn sercowo-naczyniowych w 12 zróżnicowanych pod względem ryzyka sercowo-naczyniowego populacjach europejskich. Ocena częstości zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych, standaryzowana względem rozpowszechnienia czynników ryzyka w kohortach projektu SCORE, dała podstawę do utworzenia drukowanych i kolorowych tablic SCORE w dwóch wersjach – dla krajów o dużym i małym ryzyku sercowo-naczyniowym. Tablice te szacują ogólne ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych w ciągu kolejnych 10 lat na podstawie pięciu głównych czynników ryzyka, do których należą: płeć, wiek, palenie tytoniu, skurczowe ciśnienie tętnicze i całkowite stężenie cholesterolu. W tablicach SCORE nie uwzględniono cukrzycy oraz stężenia cholesterolu HDL jako odrębnego parametru.

Konsultacja: prof. dr hab. med. Waldemar Banasiak

5. Jaki odsetek szczepów Helicobacter pylori w Polsce wykazuje oporność na metronidazol?

1. 15%

2. 28%

3. 46%

4. 63%

5. 79%

Oporność Helicobacter pylori na leki stosowane w terapii eradykacyjnej jest jednym z głównych czynników zmniejszających skuteczność takiego leczenia. W ostatnich latach przeprowadzono w Polsce wieloośrodkowe badania kliniczne oceniające wrażliwość szczepów Helicobacter pylori na leki stosowane w eradykacji. Wyniki tych badań wskazują na wysoką oporność bakterii na klarytromycynę i metronidazol oraz pełną wrażliwość na amoksycylinę, tetracyklinę i cyprofloksacynę. Według Ustaleń Grupy Roboczej Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii dotyczących postępowania w zakażeniu Helicobacter pylori (consensus 2008, Gastroenterologia Polska 2008;15(5):323-331) 46% szczepów Helicobacter pylori jest niewrażliwych na metronidazol, natomiast oporność pierwotna (u pacjenta nieleczonego) i wtórna (u pacjenta leczonego) wynoszą odpowiednio 41% i 68%. Łączna oporność na klarytromycynę wynosi 28%, natomiast pierwotna i wtórna – odpowiednio 22% i 54%. W przeciwieństwie do metronidazolu oporność na klarytromycynę jest istotnie zróżnicowana w zależności od regionu kraju (0-33%) i jest niższa wśród szczepów izolowanych od dorosłych (15%) niż wśród szczepów pobranych od dzieci (28%). Szacuje się, że aż 20% szczepów Helicobacter pylori w Polsce wykazuje równoczesną oporność na klarytromycynę i metronidazol.

Konsultacja: prof. dr hab. med. Jarosław Reguła

6. Przyczynami zwiększonego stężenia kwasu moczowego w surowicy mogą być:

A. Niedoczynność tarczycy

B. Akromegalia

C. Zatrucie tlenkiem węgla

D. Ciąża

E. Zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny

Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:

1. BCD, 2. AC, 3. ABCDE, 4. BE, 5. CDE

Do przyczyn hiperurykemii, czyli zwiększonego stężenia kwasu moczowego w surowicy, zaliczamy: nadmierne wytwarzanie kwasu moczowego w ustroju (np. w dnie pierwotnej), zwiększone spożycie pokarmów bogatych w puryny, uwalnianie dużych ilości kwasu moczowego w wyniku rozpadu tkanek (np. w zespole ostrej lizy nowotworu po chemioterapii) i upośledzone wydalanie kwasu moczowego przez nerki, np. w przebiegu ostrej i przewlekłej niewydolności nerek, niedoczynności tarczycy, leczenia diuretykami oraz zatrucia tlenkiem węgla lub związkami ołowiu. Przyczynami zmniejszonego stężenia kwasu moczowego w surowicy (hipourykemii) mogą być: ciąża, akromegalia, wrodzony niedobór oksydazy ksantynowej, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH), tubulopatie oraz przyjmowanie leków urykozurycznych (np. probenecydu) lub inhibitora oksydazy ksantynowej (np. allopurynolu).

Konsultacja: prof. dr hab. med. Andrzej Więcek

7. Które z poniższych jednostek chorobowych powodują powstanie ziarniniaków sarkoidalnych w płucach?

A. Ziarniniakowatość Wegenera

B. Alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych

C. Pylice płuc

D. Hipergammaglobulinemie

E. Zespół Churga i Strauss

Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:

1. BCD, 2. ABCD, 3. AE, 4. CDE, 5. ABCDE

Powstanie ziarniniaków w płucach jest wynikiem miejscowej reakcji miąższu płuc na trudny do degradacji antygen. Wyróżnia się dwie postaci ziarniniaków: zapalne i gruźliczopodobne, zwane również sarkoidalnymi. Ziarniniaki zapalne są zbudowane z granulocytów obojętnochłonnych i kwasochłonnych, otoczonych komórkami olbrzymimi, makrofagami i fibroblastami. Ziarniniaki sarkoidalne, które mogą ulegać włóknieniu i martwicy, występują jako dobrze uformowane guzki lub są zbudowane z luźno leżących skupisk makrofagów, komórek nabłonkowatych, limfocytów i komórek olbrzymich. Powstanie ziarniniaków gruźliczopodobnych w płucach powodują: sarkoidoza, gruźlica, pylice i grzybice płuc, mykobakteriozy, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, reakcja na ciało obce, odczyn sarkoidalny w nowotworach, choroby limfoproliferacyjne i hipergammaglobulinemie. Natomiast ziarniniaki zapalne powstają w przebiegu ziarniniakowatości Wegenera i w zespole Churga i Strauss.

Konsultacja: dr hab. med. Adam Antczak

8. Do charakterystycznych cech ostrej białaczki mielomonocytowej (M4) i monocytowej (M5) nie należy:

1. Hepatosplenomegalia

2. Skłonność do występowania nacieków pozaszpikowych w dziąsłach

3. Hipokaliemia

4. Zespół rozsianego krzepnięcia wewnątrznaczyniowego

5. Dodatnia reakcja na nieswoiste esterazy

Ostra białaczka mielomonocytowa (M4) i monocytowa (M5) wyróżnia się spośród innych ostrych białaczek szpikowych skłonnością do występowania nacieków pozaszpikowych w dziąsłach, przewodzie pokarmowym, skórze, ośrodkowym układzie nerwowym i narządach wewnętrznych. Izolowaną postać tych białaczek określa się nazwą granulocytic sarcoma lub chloroma (zieleniak). Również hepatosplenomegalia i hipokaliemia, która prawdopodobnie wynika z utraty potasu do światła jelita, są cechami charakterystycznymi białaczek wywodzących się z monocytów i monoblastów. Nacieki białaczkowe w przewodzie pokarmowym mogą powodować niedrożność. Rozpoznanie choroby ułatwia badanie cytochemiczne z dodatnią reakcją na nieswoiste esterazy oraz obecność antygenów CD14 i CD64. Ponadto w postaci M5 często stwierdza się translokację t(9;14), inne translokacje lub delecję del(11)(q23). Zespół rozsianego krzepnięcia wewnątrznaczyniowego jest cechą charakterystyczną ostrej białaczki promielocytowej (M3).

Konsultacja: prof. dr hab. med. Anna Dmoszyńska

9. Które z poniższych leków nie wpływają na wyniki oznaczeń hormonalnych i mogą być stosowane w okresie wykonywania badań biochemicznych w kierunku hiperaldosteronizmu pierwotnego?

A. Werapamil o powolnym uwalnianiu

B. Doksazosyna

C. Metyldopa

D. Klonidyna

E. Spironolakton

Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:

1. ABCD, 2. CD, 3. AB, 4. ACE, 5. BCDE

Przed rozpoczęciem diagnostyki biochemicznej w kierunku hiperaldosteronizmu pierwotnego należy wyrównać stężenie potasu i zmodyfikować leczenie hipotensyjne. U tych chorych, na 4 tygodnie przed badaniami diagnostycznymi, należy odstawić spironolakton, a także inne diuretyki. Dwa tygodnie przed oznaczeniami hormonalnymi należy unikać podawania β-adrenolityków, klonidyny i metyldopy (wyniki fałszywie dodatnie) oraz dihydropirydynowych antagonistów wapnia, inhibitorów konwertazy angiotensyny i antagonistów receptora angiotensyny II (wyniki fałszywie ujemne). Nie powinno się również podawać preparatów lukrecji, a także niesteroidowych leków przeciwzapalnych, które mogą być przyczyną fałszywie dodatniego wyniku oznaczenia wskaźnika aldosteronowo-reninowego. Leki, które według wielu autorów nie wpływają na wyniki badań hormonalnych w kierunku hiperaldosteronizmu pierwotnego, to: werapamil (preparat o powolnym uwalnianiu) i α-adrenolityki (np. doksazosyna). Niekiedy jednak, ze względu na choroby współistniejące i duże wartości ciśnienia tętniczego, odpowiednia modyfikacja leczenia hipotensyjnego nie jest możliwa.

Konsultacja: prof. dr hab. med. Andrzej Januszewicz

10. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące koarktacji aorty:

A. Zazwyczaj zwężenie aorty występuje poniżej odejścia lewej tętnicy podobojczykowej

B. Kobiety chorują 2-5 razy częściej niż mężczyźni

C. U dorosłych jest zwykle wadą izolowaną

D. W badaniu elektrokardiograficznym stwierdza się cechy przerostu prawej komory

E. Korekcja wady z dobrym wynikiem jest przeciwwskazaniem do zajścia w ciążę

Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:

1. ABCE, 2. CDE, 3. BCD, 4. ABCDE, 5. AC

Koarktacja aorty jest wadą, która polega na zwężeniu aorty, najczęściej na wysokości cieśni, czyli poniżej odejścia lewej tętnicy podobojczykowej. U dorosłych zazwyczaj występuje jako wada izolowana, a mężczyźni chorują 2-5 razy częściej niż kobiety. Objawy choroby pojawiają się zwykle w drugiej lub trzeciej dekadzie życia i wiążą się z nadciśnieniem tętniczym w proksymalnej do zwężenia części aorty. W badaniu EKG można stwierdzić cechy przerostu lewej komory, a w RTG klatki piersiowej charakterystyczne wcięcie na zarysie aorty (objaw „trójki”) oraz uzury, czyli ubytki dolnych krawędzi żeber spowodowane przez ucisk poszerzonych tętnic krążenia obocznego. Koarktację aorty można leczyć przezskórnie (wszczepienie stentu, poszerzanie balonem) lub operacyjnie. Efekty bezpośrednie i śmiertelność w obu metodach leczenia są podobne. Często po korekcji wady utrzymuje się przetrwałe nadciśnienie tętnicze. Obserwuje się również przedwczesne występowanie choroby wieńcowej i zwiększone ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych. Korekcja wady z dobrym wynikiem nie jest przeciwwskazaniem do zajścia w ciążę.

Konsultacja: prof. dr hab. med. Andrzej Budaj