Dobre przygotowanie się do egzaminu specjalizacyjnego z tak obszernego działu medycyny, jakim są choroby wewnętrzne, jest zadaniem trudnym. Na egzaminach zdarzają się pytania dotyczące zagadnień, w których przypadku konieczna jest znajomość najnowszych publikacji, gdyż wiedza podręcznikowa nie daje pewności wyboru prawidłowej odpowiedzi. Ważne jest jednak nie tylko przyswajanie stale aktualizowanej wiedzy, lecz
także umiejętność rozwiązywania testów. Chcąc pomóc czytelnikom w dobrym przygotowaniu się do sprawdzianu, co miesiąc publikujemy pytania testowe, których forma jest bardzo zbliżona do pytań egzaminacyjnych. Przy każdym z pytań zamieszczamy konsultowany przez wybitnego specjalistę opis, który powinien pozwolić na znalezienie prawidłowej odpowiedzi. Zagadnienia, do których ułożone są pytania, zostały nadesłane przez czytelników. Propozycje kolejnych tematów, które zdaniem Państwa warto zamieścić w repetytorium, prosimy nadsyłać na adres: repetytorium@medical-tribune.pl
1. Pierwotnym zaburzeniem w kwasicy nieoddechowej (metabolicznej) jest:
1. Zmniejszenie ciśnienia parcjalnego tlenu we krwi
2. Zmniejszenie stężenia wodorowęglanów we krwi
3. Zwiększenie pH krwi
4. Zwiększenie ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla we krwi
5. Zmniejszenie ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla we krwi
Pierwotnym zaburzeniem w kwasicy nieoddechowej jest utrata wodorowęglanów i następnie zmniejszenie stężenia wodorowęglanów we krwi lub wzrost stężenia jonów wodorowych we krwi. Zmiany ciśnienia parcjalnego tlenu stanowią o wydolności oddychania, a nie o zaburzeniach równowagi kwasowo-zasadowej, natomiast pierwotne zmiany ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla to zaburzenia oddechowe.
2. Zwiększona luka anionowa może świadczyć o:
1. Kwasicy nieoddechowej, będącej następstwem nadmiaru nielotnych kwasów
2. Utracie kwasu solnego w wyniku wymiotów
3. Kwasicy oddechowej będącej następstwem kumulacji dwutlenku węgla
4. Utracie wodorowęglanów przez przewód pokarmowy (biegunka)
5. Zwiększonym stężeniu sodu w surowicy
Luka anionowa wyliczana ze wzoru Na+-(Cl-+HCO3-) reprezentuje pulę niezmierzonych anionów obecnych w osoczu krwi, a nieuwzględnionych we wzorze. W przebiegu kwasicy nieoddechowej dochodzi do retencji anionów nielotnych kwasów (np. PO43-, SO42-, anionów kwasów organicznych), co przy zachowaniu prawa elektroobojętności płynów ustrojowych prowadzi do zwiększenia luki anionowej. Na skutek utraty HCl przez przewód pokarmowy może rozwinąć się alkaloza nieoddechowa. Oddechowe zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej nie zmieniają luki anionowej, a stężenie sodu jest jednym z elementów jej równania. Biegunka prowadzi do rozwoju kwasicy nieoddechowej z prawidłową luką anionową.
3. Hiperkaliemia nie jest możliwym następstwem:
1. Kwasicy nieoddechowej
2. Zespołu Conna
3. Leczenia spironolaktonem
4. Leczenia inhibitorem ACE
5. Leczenia β-adrenolitykem
Spośród wymienionych sytuacji jedynie zespół Conna, czyli pierwotny hiperaldosteronizm, nie wiąże się z wystąpieniem hiperkaliemii. Stosowanie spironolaktonu, inhibitorów ACE iβ-adrenolityków może prowadzić do hiperkaliemii w mechanizmie hamowania układu renina-angiotensyna-aldosteron, a w przypadku β-adrenolityków także przez bezpośredni wpływ na pompę sodowo-potasową w mięśniach poprzecznie prążkowanych.
4. W leczeniu hiperkaliemii nie stosuje się:
1. Insuliny
2. Sulfonianu polistyrenu
3. Salbutamolu
4. Spironolaktonu
5. Wodorowęglanu sodu
W leczeniu hiperkaliemii nie stosuje się spironolaktonu, który jest antagonistą aldosteronu i zwiększa stężenie potasu w osoczu. Pozostałe wymienione leki mają zastosowanie w leczeniu hiperkaliemii.
5. Zwiększenie stężenia wodorowęglanów we krwi jest oznaką alkalozy nieoddechowej, wyrażającej się wzrostem pH krwi. Mechanizmem kompensującym jest retencja dwutlenku węgla.
1. Oba zdania są prawdziwe
2. Pierwsze zdanie jest fałszywe, ponieważ następstwem zwiększenia stężenia HCO3 0 jest kwasica metaboliczna
3. Oba zdania są fałszywe
4. Drugie zdanie jest fałszywe, kompensacją alkalozy nieoddechowej jest zmniejszenie prężności dwutlenku węgla
5. Opisane zjawiska są typowe dla zaawansowanej niewydolności nerek
Oba zdania są prawdziwe, ponieważ retencja wodorowęglanów to pierwotne zjawisko prowadzące do rozwoju alkalozy nieoddechowej, a oddechową reakcją kompensacyjną jest hipowentylacja prowadząca do wzrostu prężności dwutlenku węgla we krwi i wyrównania pH.
6. Wskaż bezwzględne przeciwwskazania do stosowania immunoterapii swoistej w alergii na jad owadów:
A. Brak współpracy z pacjentem
B. Stosowanie inhibitorów ACE
C. Ciąża
D. Stosowanie β-adrenolityków
E. Nowotwory
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. ABC, 2. ABE, 3. BDE, 4. BCD, 5. ADE
Immunoterapia swoista jest jedynym skutecznym sposobem leczenia przyczynowego alergii na jad owadów i zabezpieczenia przed reakcją anafilaktyczną po ponownym użądleniu. Przeciwwskazania bezwzględne do jej zastosowania obejmują: brak współpracy z pacjentem, ciężkie zaburzenia psychiczne, ciężkie choroby układu immunologicznego, nowotwory i stosowanie inhibitorów ACE. W okresie ciąży nie należy rozpoczynać immunoterapii swoistej, ale można ją kontynuować, jeśli była dobrze tolerowana, jest to więc przeciwwskazanie względne, podobnie jak terapia β-adrenolitykami, które można stosować, jeśli ich odstawienie wiąże się z dużym ryzykiem dla pacjenta.
7. W leczeniu gruźlicy u kobiety w ciąży można zastosować:
A. Streptomycynę
B. Etionamid
C. Izoniazyd
D. Ryfampicynę
E. Pirazynamid
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. ABE, 2. BCD, 3. CDE, 4. ACE, 5. ADE
W leczeniu gruźlicy u kobiet ciężarnych nie można stosować streptomycyny i innych aminoglikozydów oraz kapreomycyny ze względu na ich ototoksyczne działanie u płodu. Przeciwwskazany jest również etionamid, który ma działanie teratogenne. Ryfampicyna, izoniazyd i pirazynamid są bezpieczne dla płodu i mogą być stosowane u kobiet w ciąży, zgodnie z zaleceniami World Health Organization (WHO).
8. W leczeniu udokumentowanego czynnego zakażenia Chlamydia trachomatis przebiegającego z reaktywnym zapaleniem stawów można zastosować:
A. Lewofloksacynę
B. Ryfampicynę z azytromycyną
C. Doksycyklinę
D. Metronidazol
E. Amikacynę
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. ACD, 2. ABC, 3. CDE, 4. BCD, 5. ADE
W leczeniu reaktywnego zapalenia stawów antybiotykoterapia jest wskazana wyłącznie w przypadku udokumentowanego czynnego zakażenia. Leczenie reaktywnego zapalenia stawów wywołanego przez zakażenie Chlamydia trachomatis antybiotykami takimi, jak lewofloksacyna, ryfampicyna w połączeniu z azytromycyną czy doksycykliną, nie tylko powoduje eradykację bakterii, ale również zmniejsza zapalenie stawów. Metronidazol i amikacyna nie są stosowane w leczeniu zakażenia Ch. trachomatis ze względu na inne spektrum działania przeciwbakteryjnego.
9. Do pierwotnych układowych zapaleń naczyń związanych z przeciwciałami przeciw cytoplazmie neutrofilów należą:
A. Ziarniniakowatość Wegenera
B. Mikroskopowe zapalenie naczyń
C. Choroba Goodpasture’a
D. Plamica Schönleina-Henocha
E. Zespół Churga-Strauss
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. ABD, 2. ABE, 3. BCD, 4. CDE, 5. BDE
Układowe zapalenia naczyń dzielimy na pierwotne (o nieznanej przyczynie) i wtórne (związane z innymi chorobami lub wywołane przez leki), z uwzględnieniem średnicy zajętych naczyń. Pierwotne układowe zapalenia naczyń związane z przeciwciałami przeciw cytoplazmie neutrofilów (ANCA – anti-neutrophil cytoplasmic antibodies) dotyczą głównie małych naczyń i obejmują: ziarniniakowatość Wegenera, mikroskopowe zapalenie naczyń, zespół Churga-Strauss oraz zapalenie naczyń ograniczone do nerek. Obecnie pojawiają się postulaty, aby zaprzestać używania nazwy ziarniniakowatość Wegenera z uwagi na nazistowską przeszłość tego lekarza, i zastąpić ją nazwą ziarniniakowatość z układowym zapaleniem naczyń (GPA – granulomatosis with polyangiitis). Choroba Goodpasture’a i plamica Schönleina-Henocha należą do pierwotnych zapaleń naczyń związanych z kompleksami immunologicznymi i dotyczą głównie małych naczyń.
10. Do chorób współistniejących z krioglobulinemią mieszaną (typ III) należą:
A. Wirusowe zapalenie wątroby typu C
B. Szpiczak mnogi
C. Makroglobulinemia Waldenströma
D. Zakażenie wirusem cytomegalii
E. Choroby autoimmunologiczne
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. ABC, 2. ADE, 3. BCE, 4. CDE, 5. BCD
Krioglobuliny są to przeciwciała precypitujące pod wpływem zimna (w temperaturze 4°C) lub kompleksy immunologiczne zawierające takie przeciwciała. Wyróżnia się trzy typy krioglobulinemii. Krioglobulinemia typu I objawia się głównie jako zespół nadlepkości, a typu II i III – jako zapalenia naczyń. Do chorób współistniejących z krioglobunemią typu III należą zakażenia wirusowe (wirusem zapalenia wątroby typu B i C, wirusem Epsteina-Barr, wirusem cytomegalii) oraz choroby autoimmunologiczne. Szpiczak mnogi, makroglobulinemia Waldenströma, przewlekła białaczka szpikowa i chłoniaki współistnieją z krioglobulinemią monoklonalną (typu I).
Odpowiedzi do Egzaminu z interny:
1-2, 2-1, 3-2, 4-4, 5-1, 6-2, 7-3, 8-2, 9-2, 10-2
Następny artykuł: