Dobre przygotowanie się do egzaminu specjalizacyjnego z tak obszernego działu medycyny, jakim są choroby wewnętrzne, jest zadaniem trudnym. Na egzaminach zdarzają się pytania dotyczące zagadnień, w których przypadku konieczna jest znajomość najnowszych publikacji, gdyż wiedza podręcznikowa nie daje pewności wyboru prawidłowej odpowiedzi. Ważne jest jednak nie tylko przyswajanie stale aktualizowanej wiedzy, lecz
także umiejętność rozwiązywania testów. Chcąc pomóc czytelnikom w dobrym przygotowaniu się do sprawdzianu, co miesiąc publikujemy pytania testowe, których forma jest bardzo zbliżona do pytań egzaminacyjnych. Przy każdym z pytań zamieszczamy konsultowany przez wybitnego specjalistę opis, który powinien pozwolić na znalezienie prawidłowej odpowiedzi. Zagadnienia, do których ułożone są pytania, zostały nadesłane przez czytelników. Propozycje kolejnych tematów, które zdaniem Państwa warto zamieścić w repetytorium, prosimy nadsyłać na adres: repetytorium@medical-tribune.pl
1. Częstość złamań u osób leczonych glikokortykosteroidami zmniejsza się podczas stosowania:
A. Kwasu alendronowego
B. Kwasu ryzedronowego
C. Kalcytoniny we wstrzyknięciu
D. Kalcytoniny w aerozolu donosowym
E. Teryparatydu
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. ACD, 2. ACDE, 3. ABCD, 4. ABCDE, 5. ABE
Kwas alendronowy i ryzedronowy zmniejszają częstość złamań kręgów u kobiet i mężczyzn leczonych glikokortykosteroidami (GKS). Kalcytonina, czy to podawana we wstrzyknięciach, czy w aerozolu donosowym, zmniejsza utratę masy kostnej w kręgach u osób leczonych GKS, jednak nie wykazano jej działania przeciwzłamaniowego u tych chorych. Teryparatyd ma udokumentowane działanie przeciwzłamaniowe w osteoporozie indukowanej GKS (wskazanie rejestracyjne leku). Jego zastosowanie należy rozważać w ciężkich przypadkach, kiedy bisfosfoniany są nieskuteczne lub przeciwwskazane.
2. Martwica brodawek nerkowych występuje u chorych:
1. Z amyloidozą
2. Z nefropatią IgA
3. Przyjmujących długotrwale małe dawki kwasu acetylosalicylowego
4. Odpowiedzi 1., 2. i 3. są prawidłowe
5. Żadna odpowiedź nie jest prawidłowa
Martwica brodawek nerkowych występuje z powodu niedokrwienia rdzenia nerek u chorych z cukrzycą, nefropatią analgetyczną, niedokrwistością sierpowatokomórkową, gruźlicą, zastojem moczu, a nie wyżej wymienionymi. Małe dawki kwasu acetylosalicylowego nie wywołują martwicy brodawek nerkowych.
3. Wskaż prawidłowe stwierdzenie dotyczące osteoporozy posteroidowej:
A. Ryzyko złamań rośnie wraz ze wzrostem dobowej i skumulowanej dawki glikokortykosteroidów
B. Ryzyko złamań rośnie wraz z czasem stosowania glikokortykosteroidów
C. Prewencję należy wdrożyć jak najwcześniej, najlepiej jednocześnie z rozpoczęciem stosowania glikokortykosteroidów
D. Prewencję należy wdrożyć po 3-6 miesiącach stosowania glikokortykosteroidów
E. Dawka glikokortykosteroidów <5 mg/24 h (w przeliczeniu na prednizon) uznawana jest za dawkę bezpieczną
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. ABDE, 2. ABCE, 3. ABC, 4. BDE, 5. ABD
Przewlekłe leczenie glikokortykosteroidami jest najczęstszą przyczyną osteoporozy wtórnej. W osteoporozie związanej z przewlekłym leczeniem glikokortykosteroidami (GKS) ryzyko złamań zwiększa się wraz ze wzrostem codziennej i skumulowanej dawki leku oraz z czasem jego stosowania. Istotną rolę w rozwoju osteoporozy w tej grupie chorych odgrywają współistniejące czynniki ryzyka, takie jak potwierdzone złamania, mała podaż wapnia, wiek >50 lat, mały BMI, hipogonadyzm, jak również charakter choroby będącej przyczyną przewlekłego stosowania GKS. Prewencję lub leczenie osteoporozy należy rozpocząć jak najwcześniej, najlepiej jednocześnie z rozpoczęciem kuracji GKS. Dotychczas nie określono całkowicie „bezpiecznej” dawki GKS. Najlepszym sposobem postępowania jest ograniczanie dawki GKS i czasu trwania leczenia do niezbędnego określonego skutecznością kliniczną minimum oraz właściwego leczenia choroby podstawowej.
4. W diagnostyce i profilaktyce osteoporozy posteroidowej ocena ryzyka złamań jest wskazana u wszystkich osób otrzymujących glikokortykosteroidy ogólnoustrojowo w dawce (w przeliczeniu na prednizon): 1. >5 mg/24 h przez ≥3 miesiące
2. >7,5 mg/24 h przez ≥3 miesiące
3. >10 mg/24 h przez ≥3 miesiące
4. >5 mg/24 h przez ≥6 miesięcy
5. >10 mg/24 h przez ≥6 miesięcy
Ocena ryzyka złamań jest wskazana u wszystkich osób otrzymujących glikokortykosteroidy ogólnoustrojowo w dawce >5 mg/24 h (w przeliczeniu na prednizon) przez ≥3 miesiące, szczególnie w sytuacji, gdy współistnieją inne czynniki ryzyka, np: stan po menopauzie, reumatoidalne zapalenie stawów, przebyte złamanie osteoporotyczne, złamanie osteoporotyczne u któregoś z rodziców. W trakcie leczenia GKS zaleca się rutynowe wykonywanie raz w miesiącu pomiaru wzrostu pacjenta oraz odcinka żebrowo-biodrowego.
5. W diagnostyce i profilaktyce osteoporozy posteroidowej wykonywanie badania densytometrycznego metodą DXA (dwuwiązkowa absorpcjometria rentgenowska) zalecane jest u osób leczonych glikokortykosteroidami (w dawce 5 mg/24 h w przeliczeniu na prednizon przez ≥3 miesiące):
A. Przed rozpoczęciem lub w początkowej fazie leczenia glikokortykosteroidami
B. Co 6-12 miesięcy w trakcie leczenia glikokortykosteroidami, najlepiej w tej samej lokalizacji
C. Po minimum 6-miesięcznym okresie leczenia glikokortykosteroidami
D. Co 3 miesiące w trakcie leczenia glikokortykosteroidami, najlepiej w tej samej lokalizacji
E. Co 6-12 miesięcy w trakcie leczenia glikokortykosteroidami, w różnych lokalizacjach
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. AB, 2. AC, 3. CE, 4. CD, 5. AE
U osób rozpoczynających leczenie glikokortykosteroidami oznaczenie mineralnej gęstości kości (BMD – bone mineral density) kręgów lędźwiowych lub bliższego końca kości udowej metodą DXA zaleca się:
• przed rozpoczęciem lub w początkowej fazie leczenia glikokortykosteroidami w dawce >5 mg/24 h w przeliczeniu na prednizon, gdy planowany okres leczenia wynosi ≥3 miesiące
• co 6-12 miesięcy w trakcie leczenia, najlepiej w tej samej lokalizacji.
6. Podstawą profilaktyki osteoporozy u wszystkich osób, u których planuje się lub kontynuuje leczenie glikokortykosteroidami (prednizon >5 mg/24 h lub równoważna dawka innego glikokortykosteroidu przez ≥3 miesiące), jest suplementacja:
A. 1000-2000 mg/24 h wapnia elementarnego
B. Cholekalcyferolu w dawce 800 j.m./24 h
C. Cholekalcyferolu, tak by docelowe stężenie w surowicy wynosiło >30 ng/ml
D. 500-1000 mg/24 h wapnia elementarnego
E. Cholekalcyferolu w dawce 400 j.m./24 h
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. AB, 2. ABC, 3. DE, 4. BCD, 5. ACD
Podstawą profilaktyki osteoporozy u wszystkich osób, u których planuje się lub kontynuuje leczenie glikokortykosteroidami w dawce >5 mg/24 h w przeliczeniu na prednizon przez ≥3 miesiące, jest suplementacja wapnia po uwzględnieniu podaży w diecie w celu zapewnienia 1000-2000 mg/24 h wapnia elementarnego oraz witaminy D (800 j.m./24 h cholekalcyferolu; lub, jeśli istnieją szczególne wskazania, alfakalcydolu, docelowo do stężenia 25(OH)D3 w surowicy >30 ng/ml).
7. Leczenie farmakologiczne osteoporozy u przewlekle przyjmujących glikokortykosteroidy zaleca się:
A. Pacjentom o średnim (10-20%) lub dużym (>20%) bezwzględnym ryzyku złamania w ciągu 10 lat oszacowanym na podstawie wieku, płci, BMI i innych czynników ryzyka (z pomiarem BMD lub bez)
B. Chorym z rozpoznanym złamaniem osteoporotycznym (nawet bez oceny BMD)
C. Kobietom przed menopauzą i mężczyznom <50. r.ż. ze wskaźnikiem Z <-1,5 SD
D. Osobom >50. r.ż. ze wskaźnikiem T <-1,5 SD
E. Wszystkim dorosłym, u których planuje się leczenie prednizonem w dawce >7,5 mg/24 h (lub równoważną dawką innego GKS) przez ≥3 miesiące w dawce dziennej, szczególnie w przypadku współistnienia dodatkowych czynników ryzyka złamań
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. AB 2. ABC 3. ABD 4. BCD, 5. ABCDE
Leczenie farmakologiczne osteoporozy u przewlekle leczonych GKS zaleca się we wszystkich wymienionych w pytaniu sytuacjach. Należy pamiętać, że zalecenie zawarte w ostatnim punkcie wykracza poza ścisłe wskazania rejestracyjne bisfosfonianów, ale obecnie leczenie takie zalecane jest przez ekspertów amerykańskich. Uwzględniono je również w aktualizacji polskich zaleceń z 2011 r., z takim samym zastrzeżeniem. Ze względu na możliwe działania niepożądane bisfosfonianów szczególną ostrożność należy zachować u kobiet przed menopauzą. Bisfosfonian należy odstawić po zakończeniu glikokortykosteroidoterapii, jeśli nie ma innych wskazań do jego stosowania.
8. Wybierz prawidłowe stwierdzenia dotyczące próby pionizacyjnej:
A. Pozwala potwierdzić występowanie omdleń ortostatycznych
B. Próba ma wartość diagnostyczną, gdy omdlenie wystąpi po pionizacji łóżka, na którym leży pacjent, pod kątem około 60-70 stopni
C. Ciśnienie tętnicze mierzy się w 1. i 3. minucie stania, u pacjenta, który uprzednio odpoczywał w pozycji leżącej przez 5 minut
D. Wynik jest dodatni, gdy ciśnienie skurczowe obniży się o ≥20 mmHg względem wartości wyjściowych
E. Wynik jest dodatni, gdy nastąpi spadek ciśnienia skurczowego ≤110 mmHg
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. AB, 2. ACD, 3. BD, 4. BE, 5. BDE
Próba pionizacyjna pozwala na prostą diagnostykę omdleń ortostatycznych. Polega na ocenie ciśnienia tętniczego u pacjenta w trakcie 5 minut odpoczynku w pozycji leżącej, a następnie w 1. i 3. minucie stania. Wynik jest diagnostyczny, jeśli ciśnienie tętnicze skurczowe obniży się o ≥20 mmHg względem wartości wyjściowych lub nastąpi jego spadek <90 mmHg, lub ciśnienie rozkurczowe obniży się o ≥10 mmHg.
9. Leczenie dławicy Prinzmetala polega na:
A. Stosowaniu β-adrenolityka
B. Stosowaniu antagonisty wapnia
C. Zaprzestaniu palenia tytoniu
D. W razie braku efektu leczenia I rzutu – stosowaniu dwóch antagonistów wapnia z różnych grup
E. W razie braku efektu leczenia I rzutu – stosowaniu antagonisty wapnia z β-adrenolitykiem
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. AC, 2. ACE, 3. BCE, 4. BCD, 5. AD
Leczenie dławicy Prinzmetala obejmuje modyfikację czynników ryzyka (przede wszystkim zaprzestanie palenia tytoniu), stosowanie antagonistów wapnia w dużych dawkach (np: nifedypina 60-120 mg/24 h; werapamil 240-480 mg/24 h). W razie braku efektu leczenia antagonistą wapnia należy dodać drugiego antagonistę wapnia, ale z innej grupy, albo długo działający azotan. Leczenie β-adrenolitykami jest przeciwwskazane, ponieważ leki te mogą wywołać skurcz tętnicy wieńcowej.
10. Na podstawie zapisu EKG można rozpoznać:
A. Zawał ściany dolnej lewej komory – zmiany w odprowadzeniach I, aVL
B. Zawał ściany dolnej lewej komory – zmiany w odprowadzeniach II, III, aVF
C. Zawał ściany bocznej lewej komory – zmiany w odprowadzeniach I, aVL
D. Zawał koniuszkowy – zmiany w odprowadzeniach V1-V2
E. Zawał ściany przedniej lewej komory – zmiany w odprowadzeniach V1-V4
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. ACE, 2. ABD, 3. BCE, 4. BDE, 5. CDE
Prawdopodobna lokalizacja obszaru niedokrwienia i martwicy mięśnia sercowego na podstawie zapisu EKG to:
• zawał ściany przedniej lewej komory, przegrody międzykomorowej – zmiany w odprowadzeniach V1-V4
• zawał ściany bocznej lewej komory i koniuszka serca – zmiany w odprowadzeniach I, aVL, V5-V6
• zawał ściany dolnej lewej komory – zmiany w odprowadzeniach II, III, aVF
• zawał prawej komory – zmiany w odprowadzeniach Vr4-Vr6 (uniesienie odcinka ST o ≥0,05 mV
Odpowiedzi do Egzaminu z interny: 1-5, 2-5, 3-3, 4-1, 5-1, 6-2, 7-5, 8-2, 9-3, 10-3
Następny artykuł: