Różnicowanie czołowych napadów padaczkowych i psychogennych napadów rzekomopadaczkowych

U większości pacjentów z błędnie rozpoznaną padaczką rozpoznawane są psychogenne napady rzekomopadaczkowe (psychogenic nonepileptic seizures, PNES) lub rzadziej omdlenia i parasomnie. Niekiedy inne zaburzenia napadowe mogą być uznane za padaczkę, jednak są one rzadko obserwowane na oddziale długotrwałej rejestracji napadów wideo-EEG (seizure monitoring unit). Raz postawione rozpoznanie padaczki jest bezkrytycznie powtarzane, co opóźnia właściwą diagnozę i zwiększa koszty opieki.
Psychogenne napady rzekomopadaczkowe to ograniczone w czasie, napadowe zaburzenia ruchu, czucia, zachowania i świadomości, które mogą przypominać napady padaczkowe, jednak nie są wynikiem wyładowań padaczkowych w ośrodkowym układzie nerwowym. Wśród 1% populacji amerykańskiej, u którego rozpoznano padaczkę, od 5 do 20% ma psychogenne napady rzekomopadaczkowe. Średni czas między wystąpieniem PNES a postawieniem właściwego rozpoznania wynosi siedem lat. Pomyłki w rozpoznaniu PNES są kosztowne dla pacjenta, systemu opieki zdrowotnej i społeczeństwa. W amerykańskim systemie opieki zdrowotnej koszt badań i leczenia pacjentów z mylnie rozpoznaną padaczką jest oceniany na 100-900 milionów USD na rok. Pacjentom z PNES przepisywane są leki przeciwpadaczkowe, które nie tylko nie leczą napadów, ale mogą prowadzić do ich zaostrzenia. Wykonuje się u nich liczne badania i nie otrzymują odpowiedniej pomocy psychologicznej. Opóźnienie w postawieniu rozpoznania może być przyczyną niepożądanego wpływu niepotrzebnie wdrożonych leków przeciwpadaczkowych i powikłań jatrogennych związanych z procedurami inwazyjnymi wykonywanymi w tzw. stanie psychogennych napadów rzekomopadaczkowych. Wiąże się także z kosztami nieuzasadnionych hospitalizacji i badań, opóźnieniem w kierowaniu na odpowiednie leczenie psychiatryczne oraz trudnościami ze znalezieniem zatrudnienia i ograniczeniem sprawności.
Pierwszym krokiem postępowania w PNES jest właściwe rozpoznanie. Złotym standardem jest rejestracja wideo-EEG napadów padaczkowych. Niektóre rodzaje napadów padaczkowych, np.w padaczce czołowej, ze względu na morfologię mogą być traktowane jako PNES i odwrotnie – PNES mogą bardzo przypominać napady padaczkowe. Nowe techniki diagnostyczne mogą pomóc zróżnicować stereotypową semiologię obserwowaną w napadach czołowych od niestereotypowych PNES. Obserwacja pacjenta przy łóżku może sprzyjać lepszej interpretacji wideo-EEG i trafnemu rozpoznawaniu PNES. W tym artykule przedstawiono inne techniki diagnostyczne, które mogą poprawić trafność diagnostyki na podstawie wideo-EEG. Omówiono także zagadnienie bezpieczeństwa odstawienia leków przeciwpadaczkowych w przypadku napadów niepadaczkowych.
Napady niepadaczkowe (nonepileptic seizures, NES) mogą mieć fizjologiczne lub psychogenne podłoże. Czasami trudno odróżnić NES od napadów padaczkowych, ponieważ w obu typach napadów obserwuje się zaburzenia zachowania, świadomości, czucia i postrzegania. W niedawnych badaniach wykazano klinicznie przydatne różnice widoczne w badaniu przyłóżkowym pacjenta i w zapisie wideo-EEG. Właściwe rozpoznanie determinuje właściwe leczenie.