Streszczenie
Wprowadzenie
U co najmniej 50% chorych z udarem mózgu dochodzi do trwałego inwalidztwa obejmującego całe spektrum dysfunkcji neurologicznych. Nie ulega zatem wątpliwości, że konieczne jest opracowanie metod terapeutycznych o działaniu wzmacniającym i regenerującym. Ograniczoną poprawę, jaką można uzyskać nawet przy optymalnej fizjoterapii i leczeniu farmakologicznym, odzwierciedla krzywa plateau, przedstawiająca punktację uzyskaną przez pacjentów w teście oceny aktywności dnia codziennego lub podobnych testach oznaczających prawdopodobieństwo uzyskania przez chorego niezależności. Za pomocą konwencjonalnych metod leczenia farmakologicznego i rehabilitacji dąży się do zmaksymalizowania endogennego procesu zdrowienia, zapobieżenia nawrotowi udaru i zaadaptowania się pacjenta do utraty funkcji i unikania zachowań związanych z nieprzystosowaniem. Jednak mimo stosowania tej strategii faza plateau jest podtrzymywana przez trwały ubytek tkanki mózgu, którego obecnie nie potrafimy odbudować. Aktualnie prowadzone są badania oceniające potencjał związków drobnocząsteczkowych i innych strategii leczniczych wspomagających proces zdrowienia, ale największe nadzieje wiążą się z możliwościami komórek macierzystych, które przyciągają ogromną uwagę mediów jako „cudowna terapia”.
Zastosowanie komórek macierzystych jako metody leczniczej
Komórki macierzyste można zdefiniować jako komórki samoodnawiające się i mające zdolność przekształcania się w komórki określonego typu, swoistego dla danej tkanki. Różnią się one pod wieloma względami, z których dwa mają kluczowe znaczenie dla właściwego postępowania terapeutycznego. Pierwszym z nich jest potencjał komórki macierzystej. Stanowi on o zdolności komórki do różnicowania się.Komórki pluripotencjalne, do których należą macierzyste komórki embrionalne (embryonic stem, ES) i indukowane macierzyste komórki pluripotencjalne (induced pluripotent stem, iPS), zwykle są zdolne do tworzenia wszystkich linii tkankowych. W przeciwieństwie do nich zdolność komórek multipotencjalnych (uzyskanych od dorosłego osobnika) do różnicowania się jest ograniczona do typu komórek swoistych dla tkanek, z których zostały pierwotnie wyizolowane. W celu klinicznego wykorzystania komórek pluripotencjalnych konieczne jest stosowanie odtwarzalnych protokołów różnicowania komórek, ponieważ niezróżnicowane komórki po przeszczepieniu tworzą potworniaki (łagodne guzy wielokomórkowe). Dlatego prowadzone są intensywne badania oceniające bezpieczeństwo stosowania komórek macierzystych wywodzących się z komórek pluripotencjalnych, skupiające się na ich skłonności do nowotworzenia i formowania tkanki ektopowej.
Dodaj do ulubionych