Streszczenie
Problem stwarzają zarówno reakcje nadwrażliwości na soczewki kontaktowe obserwowane u osób wyjściowo zdrowych, jak i zaostrzenia reakcji alergicznych u chorych z atopią, będących użytkownikami soczewek kontaktowych. Objawy alergii występują u osób coraz młodszych, wśród których część wymaga korekcji wady wzroku. Największą liczbę użytkowników soczewek kontaktowych stanowią osoby między 18 a 44 r.ż.
Soczewka kontaktowa jest obojętna immunologicznie, a za wywołanie alergii są odpowiedzialne stosowane płyny pielęgnacyjne oraz białka, lipidy i inne związki odkładające się na wewnętrznej powierzchni soczewki.
Z uwagi na bezpośredni kontakt ze środowiskiem zewnętrznym i brak mechanicznych barier ochronnych narząd wzroku jest idealnym miejscem do rozwoju reakcji uczuleniowej. Na chorobę narażona jest zwłaszcza spojówka, w obrębie której są wytwarzane liczne immunoglobuliny. Na podstawie wyników dotychczasowych badań większość reakcji alergicznych w obrębie spojówek należy zaliczyć do typu I i IV według Gella i Coombsa.
Większość alergicznych chorób oczu jest następstwem zależnej od IgE aktywacji mastocytów w błonie śluzowej spojówki. Reakcja ta, zwana reakcją natychmiastową typu I, rozpoczyna się w chwili przyłączenia się alergenu do przeciwciał IgE zakotwiczonych na błonie komórkowej mastocytu. Stanowi to sygnał do degranulacji komórki i uwolnienia mediatorów zapalnych, w tym histaminy, prostaglandyny D2, leukotrienów, PAF, ICAM,IL-1, IL-3, IL-4, IL-5 oraz INFγ. Objawy choroby pojawiają się w ciągu kilku minut,a ustępują najczęściej do 3 godzin od ekspozycji na alergen.
Część schorzeń alergicznych oczu jest związana z reakcją nadwrażliwości typu IV, opartą na aktywności limfocytów T. W prawidłowej spojówce ludzkiej występują dwa typy limfocytów – CD4+ i CD8+. W przebiegu przewlekłych schorzeń alergicznych oczu liczba komórek CD4+ istotnie wzrasta, podczas gdy liczba komórek CD8+ pozostaje niezmieniona.
W reakcji typu IV antygen prezentowany przez odpowiednie komórki aktywuje limfocyty CD4+i stymuluje ich różnicowanie w podtyp Th1 lub Th2. Różne podtypy limfocytów wydzielają odpowiedniecytokiny. Mediatory zapalne wydzielane przez Th1, tj. IL-2,IL-3 i INFγ, powodują migrację makrofagów, monocytów i limfocytów do miejsca ekspozycji na antygen. Cytokiny, tj. IL-4 i IL-5, wydzielane przez limfocyty Th2 biorą udział w aktywacji i chemotaksji eozynofilów.