Ostre choroby jąder

Ostry ból narządów moszny, przebiegający z obrzękiem i zaczerwienieniem skóry lub bez tych objawów, pojawiający się u małego chłopca lub nastolatka należy traktować jak stan nagły.Wrozpoznaniu różnicowym uwzględnia się: skręt powrózka nasiennego, skręt przyczepka jądra lub najądrza, zapalenie jądra lub najądrza, przepuklinę, wodniak jądra, uraz, wykorzystywanie seksualne, guz, idiopatyczny obrzęk moszny (zapalenie skóry, ukąszenie przez owada), zapalenie tkanki łącznej moszny oraz zapalenie naczyń (plamicę Schönleina- -Henocha). Większość z tych stanów nie wymaga podejmowania pilnej interwencji, konieczne jest jednak odpowiednio wczesne rozpoznanie i leczenie skrętu powrózka nasiennego, aby uniknąć trwałego uszkodzenia jądra z powodu niedokrwienia. Najczęstszymi przyczynami ostrego bólu w obrębie moszny są skręt jądra (powrózka nasiennego) oraz skręt szczątkowych przyczepów jądra bądź najądrza. Na przyczynę ostrego bólu w obrębie moszny może wskazywać wiek dziecka, ponieważ u chłopców przed okresem dojrzewania częściej zdarza się skręt przyczepka jądra lub najądrza, natomiast skręt powrózka nasiennego jest częstszy wśród nastolatków i noworodków. Skręt jądra Do skrętu jądra dochodzi z powodu obrotu powrózka nasiennego wokół własnej osi, co upośledza ukrwienie jądra. O stopniu uszkodzenia narządu decyduje stopień skręcenia, choć do poważnego niedokrwiennego uszkodzenia jądra, wpływającego trwale na morfologię jądra i wytwarzanie nasienia, dochodzi zwykle w ciągu 4-8 h. Skręt jądra jest stanem pilnym w chirurgii. Kilkunastoletni chłopcy trafiają zwykle do lekarza po upływie tzw. złotych 4-8 h od zdarzenia, zawsze jednak konieczna jest pilna operacja, trudno bowiem przewidzieć żywotność jądra. Wyróżnia się dwa typy skrętu jądra. Skręt powyżej wspólnej pochewki jądra i najądrza powstaje w wyniku obrotu powrózka nasiennego ponad osłonką pochwową. Ten mechanizm występuje w okresie okołoporodowym podczas zstępowania jądra, zanim osłonka pochwowa ostatecznie osiądzie w mosznie.Wtym czasie osłonka i jądro mogą obrócić się wokół swych szypuł naczyniowych. Osłonka pochwowa przylega do otaczających tkanek prawdopodobnie dopiero po ukończeniu 6 tygodni życia. Do skrętu wewnątrz wspólnej pochewki jądra i najądrza dochodzi później i może to być skutkiem nieprawidłowego ustalenia pozycji jądra i najądrza w osłonce pochwowej. W prawidłowych warunkach osłonka pokrywa najądrze i tylną powierzchnię jądra, co sprawia, że ich położenie w mosznie jest utrwalone i zapobiega obracaniu się jądra (ryc. 1). Jeśli osłonka pochwowa przylega do bliższej części powrózka nasiennego, jądro i najądrze zwisają w mosznie luźno i mogą obrócić się wewnątrz osłonki. Takie nieprawidłowe umocowanie, tradycyjnie określane mianem obrotu serca wewnątrz dzwonu (bell-clapper deformity), obserwuje się tylko u niewielu mężczyzn (ryc. 2). Badania pośmiertne wykazały jednak, że zdarza się ono dość często, zwykle obustronnie. Ponieważ do skrętu jądra dochodzi stosunkowo rzadko, w jego powstawaniu odgrywają rolę również inne czynniki. Zwiastunem skrętu jądra bywa również szybki i obfity rozwój sieci naczyń krwionośnych jądra. Następuje on w okresie dojrzewania i uważa się, że wyjaśnia zależność częstości występowania skrętu od wieku, wzrastającą u nastolatków. Szybki skurcz mięśnia dźwigacza jądra unosi jądro i obraca nieco powrózek nasienny, co zapoczątkowuje skręt.