Streszczenie
OSTATNIE ODKRYCIA
W ciągu ostatnich 25 lat ustalono strategię postępowania pierwszej linii i wskazania do zastosowania leczenia systemowego u chorych na EOC we wczesnym stopniu zaawansowania. Optymalizacja schematu złożonego z karboplatyny i paklitakselu oraz wykorzystanie chemioterapii dootrzewnowej przyczyniły się też do znaczącego postępu w leczeniu chorych na zaawansowanego EOC. W najbliższej przyszłości może też znaleźć zastosowanie leczenie o ukierunkowanym działaniu, którego większa swoistość pozwoli na dalszą poprawę uzyskiwanych wyników. Nadal brakuje potwierdzonego algorytmu zmian biomolekularnych, który umożliwiłby lepsze określenie rokowania i przewidywanie odpowiedzi na stosowane leki.
PODSUMOWANIE
Standardowa chemioterapia pierwszej linii stosowana u chorych na EOC opiera się na schemacie złożonym z karboplatyny i paklitakselu. Eskalacja dawek leków lub podawanie ich dootrzewnowo być może zwiększają skuteczność chemioterapii. Można się spodziewać znaczącej poprawy uzyskiwanych wyników dzięki aplikacji leków antyangiogennych i innych o ukierunkowanym działaniu, a także indywidualizacji doboru chorych do danej metody leczenia.
SŁOWA KLUCZOWE
rak nabłonkowy jajnika, leczenie pierwszej linii, chemioterapia dootrzewnowa, leczenie o ukierunkowanym działaniu
WPROWADZENIE
Rak nabłonkowy jajnika (EOC) jest drugim wśród najczęstszych nowotworów złośliwych narządu rodnego. Stanowi też najczęstszą przyczynę zgonów kobiet z powodu nowotworów narządu rodnego. Z uwagi na brak wczesnych objawów i skutecznych metod oceny przesiewowej, u większości chorych EOC jest rozpoznawany w stadium znacznego zaawansowania. Uważa się, że na EOC składają się różne podtypy nowotworów o odmiennej budowie histologicznej. Wśród nich 75% stanowi rak brodawczakowaty surowiczy, po 10% rak śluzowy i rak endometrialny, pozostałe zaś to raki jasnokomórkowe, guzy Brennera (przejściowokomórkowe) i raki niezróżnicowane. Nie opracowano wiarygodnej charakterystyki biomolekularnej nowotworu, a zatem i dokładniejszej klasyfikacji EOC warunkującej rokowanie i wybór metody leczenia. Przyjęte obecnie leczenie chorych na raka jajnika polega na chirurgicznej ocenie stopnia zaawansowania nowotworu i wykonaniu operacji maksymalnie zmniejszającej jego masę, jeśli to tylko możliwe, po czym zastosowaniu chemioterapii pierwszej linii, o ile istnieją wskazania. W niniejszym artykule krytycznie przeanalizowano standardowe schematy chemioterapii pierwszej linii, nowe metody leczenia oraz celowość wdrażania metod ukierunkowanych molekularnie.
NABŁONKOWY RAK JAJNIKA WE WCZESNYM STOPNIU ZAAWANSOWANIA I CHEMIOTERAPIA PIERWSZEJ LINII
Dokładna częstość występowania raka jajnika we wczesnym stopniu zaawansowania, określanym jako I i II stopień w klasyfikacji FIGO, różni się w zależności od danej populacji. Na ogół jednak w tym stopniu zaawansowania rozpoznawana jest około jedna trzecia raków jajnika. Optymalne leczenie tej grupy chorych po operacji nadal budzi kontrowersje. Wczesne badania dotyczące chemioterapii adiuwantowej były niedoskonałe z uwagi na brak standardowej grupy kontrolnej, w której przeprowadzono odpowiednio skuteczną operację. Najważniejsze dane kliniczne dotyczące chemioterapii adiuwantowej u chorych na EOC we wczesnym stopniu zaawansowania pochodzą z badań Adjuvant Chemotherapy in Ovarian Neoplasm (ACTION) oraz International Collaborative Ovarian Neoplasm (ICON) 1, zaprojektowanych specjalnie w celu określenia skuteczności tej metody.