Żywienie dojelitowe

Żywienie dojelitowe stymuluje motorykę przewodu pokarmo­wego, hamuje zanik błony śluzowej jelita, redukuje ryzyko rozwoju przerostu bakteryj­nego i zapobiega translokacji bakterii lub ich produktów do układu krążenia. Unika się przy tym konieczności uzyskania centralnego dostępu żylnego, a tym samym zmniejsza ryzyko rozwoju zakażenia oraz eliminuje powi­kłania zatorowo-zakrzepowe i wątrobowe żywienia pozajelitowego. Żywienie dojelitowe może być odpowied­nie dla dzieci niedożywionych, u których nie udaje się osiągnąć właściwego stanu odżywenia. Znajduje ono zastosowanie w odżywia­niu wcześniaków, przewlekłym jadłowstręcie, ciężkim niedożywieniu białkowo-kalorycznym, chorobach lub zaburzeniach neurologicznych, niewydolności wątroby, chorobach serca i płuc, nieswoistym zapaleniu jelit , zespole krótkiego jelita, chorobach wyma­gających intensywnej terapii, stanach chorobowych związanych z hipermetabolizmem (obrażenia po oparzeniu, nowotwór, zakaże­nie ludzkim wirusem niedoboru odporności i zespół nabytego niedoboru odporności, a także urazy, w tym czaszkowo-mózgowe) oraz w chorobach nerek. Żywienie dojelitowe może być również wskazane u dzieci obarczo­nych dużym ryzykiem aspiracji. Żywienie dojelitowe zapewnia dostarcza­nie energii i płynów do przewodu pokarmo­wego drogą inną niż doustna i wymaga zastosowania jednego spośród kilku syste­mów podaży pokarmów przez zgłębnik lub stomię, czy to czasowo, jak w stanach ostrych, czy też na stałe, z powodu przewlekłego charakteru zaburzeń. Żywienie dojelitowe może mieć szeroki zakres począwszy od terapii wspomagającej, w której przez zgłębnik dostarcza się jedynie część substan­cji odżywczych, aż po pełne leczenie żywie­niowe, które zapewnia podaż wszystkich składników odżywczych. Tymczasowe założenie zgłębnika nosowo-jelitowego (nosowo-żotądkowego, nosowo-dwunastniczego lub nosowo-czczego) zaleca się wtedy, gdy przewiduje się krótki okres leczenia żywieniowego (1-3 miesiące). Jeśli potrzeby mają charakter długofalowy lub cho­rzy cierpią na przewlekłe choroby przełyku, preferowaną drogą podaży pokarmu jest enterostomia, która polega na przezskórnym (np. gastrostomia lub jej unostomia endosko-powa) albo operacyjnym (np. gastrostomia wykonana metodą otwartą) wytworzeniu przetoki odżywczej. Preferuje się dożołądkową drogę podawa­nia pokarmu ze względu na łatwość obsługi, możliwość zastosowania schematu żywienia porcjami oraz potencjalne korzyści płynące z faktu, że kwas żołądkowy ma działanie bak­teriobójcze. U chorych z poważnymi choroba­mi górnego odcinka przewodu pokarmowego lub dużym ryzykiem aspiracji, jak to bywa u pacjentów oddziałów intensywnej opieki medycznej, należy jednak rozważyć zatożenie dostępu do jelita czczego. Żywienie dojelitowe można prowadzić metodą porcjową lub w postaci ciągłego wle­wu. Podaż porcjami powoduje, że mieszanina odżywcza trafia do przewodu pokarmowego z szybkością podobną jak przy żywieniu do­ustnym. Ta technika jest prosta, wymaga mi­nimalnych zasobów sprzętowych i może ułatwiać przejście chorego pod opiekę domo­wą. Większość pacjentów dobrze toleruje ży­wienie porcjami. Objawami nietolerancji pokarmu mogą być wymioty, bolesne wzdę­cia brzucha, duże zaleganie w żołądku oraz biegunka. Gdy podejrzewa się nietolerancję tej formy żywienia, istnieją wskazania do za­stosowania żywienia ciągłego za pomocą pompy infuzyjnej. Ten sposób podaży pokar­mu preferuje się u chorych żywionych bezpo­średnio do jelita cienkiego oraz obarczonych dużym ryzykiem aspiracji, jak również wyda­je się szczególnie korzystny u chorych z zabu­rzeniami wchłaniania (przewlekła biegunka, zespół krótkiego jelita).