Zespół abstynencyjny u noworodka

Streszczenie

Mimo większej wiedzy na temat rozpoznawania, sposobów postępowania i wyników leczenia zespołu abstynencyjnego u noworodka nadal stanowi on wyzwanie dla klinicystów. Wzrastająca liczba kobiet leczonych lekami przepisywanymi na receptę z powodu przewlekłego bólu i chorób psychicznych zmieniła liczebność populacji, która wymaga poradnictwa przedporodowego i monitorowania poporodowego noworodka. Zespół abstynencyjny występuje u ponad 50% wszystkich noworodków eksponowanych w życiu wewnątrzmacicznym na działanie narkotyków, ale kliniczne objawy odstawienia są nieswoiste, a wspólne przebywanie matki z dzieckiem na oddziale poporodowym (system rooming-in) często przeszkadza w monitorowaniu i ocenie tego stanu u noworodka. Wiele skal używanych do oceny stopnia nasilenia zespołu abstynencyjnego noworodka może pomóc pielęgniarkom i lekarzom ocenić ciężkość zespołu i pozwolić na włączenie odpowiedniego leczenia. W przypadkach o ciężkim przebiegu konieczne jest zastosowanie farmakoterapii. Udowodniono, że wiele leków jest skutecznych i bezpiecznych. Czas trwania leczenia zespołu może być różny. Leki można podawać w mniejszych dawkach tak, aby dziecko tolerowało występujące łagodne objawy odstawienia, zaś sam proces leczenia można monitorować, stosując skale punktacji oceniające nasilenie objawów abstynencji. W tym artykule przeglądowym omówiono objawy towarzyszące zespołowi odstawienia u noworodka wywołane przez różne substancje, istniejące skale oceny punktowej nasilenia zespołu abstynencji, dostępne sposoby leczenia i strategie odstawiania oraz ważne zagadnienia dla poradnictwa prenatalnego.

Wprowadzenie

Zespół abstynencyjny u noworodka stanowi wyzwanie dla lekarzy na różnych płaszczyznach. Do matek używających w czasie ciąży narkotyków dołączyły te, którym lekarze przepisują środki z powodu przewlekłego bólu czy chorób psychicznych. Wczesne rozpoznanie problemu medycznego, dotyczące zarówno stosowanych środków uzależniających, jak i czasu ich przyjmowania, jest ustalane pobieżnie w stresującej sytuacji, jaką jest poród. Zespół abstynencyjny stwierdza się u 55-94% noworodków eksponowanych w życiu płodowym na działanie narkotyków, ale objawy odstawienia nie są swoiste, a system rooming-in często przeszkadza w monitorowaniu i ocenie stanu noworodka. Zespół abstynencyjny u noworodka można jednak łatwo leczyć i dostępne są wiarygodne badania przesiewowe, które pozwalają identyfikować noworodki wymagające zastosowania farmakoterapii.