Streszczenie

Jest to pierwszy z artykułów poświęconych rozwojowym kamieniom milowym. Kolejny ukaże się w następnym zeszycie Pediatrii po Dyplomie.

Wprowadzenie

Okres niemowlęctwa i dzieciństwa charakteryzuje się dynamicznie przebiegającymi wzrostem i zmianami. Rozwój psychoruchowy i fizyczny przebiegają według przewidywalnego schematu zdarzeń występujących w określonej kolejności zdeterminowanej z natury. Rozwój ruchowy dziecka postępuje od głowy w kierunku kończyn dolnych i od części położonych proksymalnie do dystalnych, a także od uogólnionych reakcji odruchowych wyzwalanych przez bodźce do określonych działań celowych, które stają się coraz bardziej precyzyjne. Jak to wyraził jeden z lekarzy klinicystów: „Niemowlęta [i dzieci] są na swój sposób uporządkowane. W gruncie rzeczy zachowują się [i rozwijają] według praw, które można badać, odkrywać, potwierdzać, powtórnie udowadniać oraz celebrować.” Zwyczajowo owe „prawa” lub sekwencje neurorozwojowe opisuje się w formie rozwojowych kamieni milowych. Kamienie milowe stanowią podstawę do prowadzenia obserwacji i monitorowania rozwoju dziecka w kolejnych latach. Według ostatnio opublikowanych wytycznych American Academy of Pediatrics (AAP) oraz zaleceń Bright Futures pediatrzy powinni włączyć obserwację rozwoju dziecka do każdej wizyty. W zakres takiej opieki wchodzi analiza osiągania kolejnych podstawowych etapów rozwojowych na podstawie danych z wywiadu, wzrastania oraz wyników badania przedmiotowego. Ta ocena ma na celu identyfikację dzieci zagrożonych opóźnieniem rozwoju. Szczegółowe poznanie prawidłowej, typowej sekwencji rozwoju dziecka w zakresie wszystkich sfer (ogólny rozwój ruchowy, rozwój ruchów precyzyjnych, rozwiązywanie problemów, język recepcyjny i ekspresyjny oraz rozwój społeczny i emocjonalny) pozwala lekarzowi sformułować ogólną ocenę rzeczywistego stopnia rozwoju danego dziecka. Należy jednak podkreślić, że nawet doświadczeni pediatrzy, identyfikując dzieci, których rozwój budzi obawy, nie mogą polegać wyłącznie na własnej znajomości kamieni milowych. Badanie przesiewowe rozwoju dziecka z wykorzystaniem znormalizowanych i standaryzowanych narzędzi powinno nastąpić podczas wizyt, w czasie których przeprowadza się bilanse zdrowia w wieku 9, 18 i 30 miesięcy (ewentualnie 24 miesięcy) lub w każdym przypadku, gdy wyniki obserwacji budzą niepokój.

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (2 MB)