Streszczenie
Dzięki dermoskopii, nieinwazyjnej metodzie stosowanej in vivo, wykorzystywanej do diagnostyki i różnicowania zmian melanocytowych i niemelanocytowych łagodnych i złośliwych, możliwość rozpoznawania i monitorowania tych zmian jest dostępna w warunkach ambulatoryjnych.
Definicja i etiopatogeneza
Znamiona barwnikowe (melanocytowe) są łagodną proliferacją melanocytów układających się w formie „gniazd” na granicy skórno-naskórkowej lub w obrębie skóry właściwej. Melanocyty pochodzą z neuroektodermy i w czasie rozwoju embrionalnego migrują do skóry, błon śluzowych, mieszków włosowych, tęczówki, siatkówki i naczyniówki oka oraz do opon mózgowo-rdzeniowych. Są komórkami dendrytycznymi wytwarzającymi melaninę. W warstwie podstawnej naskórka komunikują się z keratynocytami, tworząc tzw. naskórkowe jednostki melaninowe.
Epidemiologia
W zależności od wieku pojawienia się na skórze znamiona barwnikowe dzielimy na wrodzone i nabyte. Znamiona wrodzone obecne są w chwili urodzenia lub rozwijają się do 1 r.ż. Dotyczą około 2% dzieci, częściej występując u dziewczynek (1,5:1). Ryzyko życiowe rozwoju czerniaka ze znamion wrodzonych sięga około 5% populacji, dlatego też istotne jest monitorowanie zmian. Znamiona nabyte występują praktycznie u każdego człowieka. Częstość ich występowania zależy od typu znamienia (tab. 1).