Stosowanie leków u dzieci – czy zawsze bezpieczne?

Największe różnice na etapie wchłaniania leku podanego doustnie, związane z odmienną budową i czynnością przewodu pokarmowego, dotyczą noworodka, u którego wchłanianie leków jest przeważnie opóźnione. Nie prowadzono badań dotyczących transportu jelitowego leków w zależności od wieku, jednak za najbardziej wskazane do podawania drogą doustną najmłodszym dzieciom uważa się płynne postaci leku, a za najlepszą z nich – roztwór doustny ze względu na małą objętość podawanych dawek. Wchłanianie leku podanego domięśniowo u noworodków – w przeciwieństwie do niemowląt i dzieci – jest opóźnione, niezbyt przewidywalne i w dużym stopniu zależy od rodzaju leku i stopnia dojrzałości noworodka. Podanie doodbytnicze stosuje się najczęściej w przypadku, gdy nie jest możliwe podanie leku inną drogą (np. u dzieci wymiotujących, nieprzytomnych lub niechętnie przyjmujących lek doustnie), jednak wchłanianie leku podanego w ten sposób jest w znacznym stopniu nieprzewidywalne. W przypadku niektórych leków podanych per rectum działanie może być bardzo szybkie (np. doodbytnicza wlewka diazepamu) lub opóźnione w porównaniu z podaniem doustnym (np. paracetamol). Nie należy podawać doodbytniczo leków o wąskim współczynniku terapeutycznym (mała rozpiętość między dawką leczniczą a toksyczną) ze względu na łatwość przedawkowania. Z powodu zmiennej i trudnej do przewidzenia biodostępności odchodzi się obecnie od doodbytniczego podawania niektórych leków, np. aminofiliny. Nie bez znaczenia jest też ryzyko wywołania stanu zapalnego odbytnicy, przedawkowania lub przeciwnie – braku skuteczności wskutek przedwczesnego wydalenia czopka. Podanie dożylne zapewnia szybkie działanie leku i jego całkowitą biodostępność. Jest najbardziej zalecaną drogą podawania leków u noworodków oraz ciężko chorych dzieci, choć niekiedy dostęp do żyły może być utrudniony.