Streszczenie

Węzeł zatokowo-przedsionkowy

Rytm zatokowy i niemiarowość zatokowa
Niektóre zaburzenia rytmu powstają w węźle zatokowo-przedsionkowym. Ten rozrusznik serca znajduje się w górnej ścianie prawego przedsionka i inicjuje przewodzenie impulsów w mięśniu sercowym. Pojęcie rytm zatokowy oznacza prawidłowy rytm serca kontrolowany przez ten węzeł. W EKG przed każdym zespołem QRS widać załamki P, których oś elektryczna jest skierowana w lewo i ku dołowi, a odstęp PQ jest prawidłowy (120-200 milisekund).
Niemiarowość zatokowa występuje u zdrowych dzieci i opisuje się ją jako zmniejszenie częstotliwości wyzwalania pobudzeń przez węzeł zatokowo-przedsionkowy wtórnie do aktywacji nerwu błędnego przez wydech. Częstość rytmu serca zmienia się więc podczas oddychania, a w EKG widać rytm zatokowy z wydłużeniem odstępu R-R podczas wydechu. Takie wydłużanie się odstępu R-R może zostać zmniejszone przez wysiłek fizyczny i z innych przyczyn tachykardii zatokowej. Niemiarowość zatokowa jest stanem prawidłowym i nie wymaga kierowania do specjalisty.

Zespół chorego węzła zatokowego
Chociaż większość istotnych zaburzeń rytmu powstaje poniżej węzła zatokowo-przedsionkowego, jeden rodzaj zaburzeń powstających w tym węźle, zwany zespołem chorego węzła zatokowego, zasługuje na krótką wzmiankę. Zespół ten jest skutkiem dysfunkcji węzła zatokowo-przedsionkowego, a obserwuje się go najczęściej u pacjentów po wcześniejszej operacji serca (zwłaszcza po rozległym zabiegu w obrębie przedsionków) lub z kardiomiopatią. Mimo że wiele postaci zespołu chorego węzła zatokowego jest bezobjawowych, do częstych objawów klinicznych należą duszność, ból w klatce piersiowej i omdlenie. Ten zespół charakteryzuje się występowaniem brady- i tachyarytmii. W EKG można stwierdzić blok zatokowo-przedsionkowy, migotanie przedsionków lub częstoskurcz nadkomorowy. Pacjentów z podejrzeniem zespołu chorego węzła zatokowego należy kierować do kardiologa w celu dalszej oceny.