Zastosowanie techniki głębokiej stymulacji mózgu w terapii opornych na leczenie chorób psychicznych

Słowa kluczowe: głęboka stymulacja mózgu, depresja oporna na leczenie, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zespół Tourette’a, uzależnienia

Mimo znaczących postępów psycho- i farmakoterapii depresji i OCD, w pewnej grupie chorych leczenie jest niedostatecznie skuteczne lub nieskuteczne. Na terapię nie odpowiada do jednej trzeciej chorych na zaburzenia depresyjne (zapadalność 20% w ciągu całego życia). Zapadalność na zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (obsessive-compulsive disorder, OCD) wynosi 2%; tylko u połowy chorych można uzyskać redukcję objawów o 40-60%, stosując psychoterapię behawioralną lub leczenie farmakologiczne. U pozostałych przebieg choroby jest często ciężki i przewlekły. Dlatego prowadzone są badania nowych, potencjalnie skutecznych metod terapii, w tym głębokiej stymulacji mózgu.
Imponujące i klinicznie istotnie działanie głębokiej stymulacji mózgu (deep brain stimulation, DBS) w leczeniu objawów choroby Parkinsona skłoniło do jej zastosowania w terapii opornych na leczenie chorób psychicznych. Najnowsze badania czynnościowe, strukturalne i molekularne doprowadziły do powstania – podobnie jak w przypadku choroby Parkinsona – nowych teorii dotyczących rozwoju zarówno OCD, jak i depresji jako dysfunkcji sieci neuronalnych opracowujących bodźce motywacyjne i afektywne. DBS umożliwia celowaną i z reguły odwracalną modulację tych sieci. Od około 10 lat badane jest działanie DBS w OCD i depresji, nowością jest zastosowanie tej techniki w uzależnieniach, otępieniu i zaburzeniach lękowych.