Dermatologia estetyczna

Blizny – wybrane metody profilaktyki i leczenia (cz. 2)

dr n. med. Magdalena Jałowska1

prof. dr hab. n. med. Ryszard Żaba2

1Katedra i Klinika Dermatologii, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu
2Zakład Dermatologii i Wenerologii, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu

Adres do korespondencji: dr n. med. Magdalena Jałowska, Klinika Dermatologii, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu, ul. Przybyszewskiego 49, 60-355 Poznań, e-mail: mjalowska@ump.edu.pl

  • Główne metody leczenia blizn i keloidów – co można zaproponować pacjentom?
  • Działania niepożądane poszczególnych metod terapii

Dzięki dynamicznemu rozwojowi dermatologii estetycznej dysponujemy obecnie licznymi metodami leczenia blizn. Niestety żadna z nich w monoterapii nie jest wystarczająco skuteczna. Wybór odpowiedniej metody powinien być uzależniony od: typu morfologicznego blizny, jej lokalizacji, rozmiaru, czasu, który upłynął od powstania, oraz doświadczenia lekarza prowadzącego leczenie. Terapię dobiera się indywidualnie do danego pacjenta. Najczęstszymi metodami stosowanymi w leczeniu blizn są:

  • farmakoterapia iniekcyjna
  • zabiegi laserowe
  • krioterapia
  • skin needling
  • zabieg nacięć podskórnych
  • peelingi chemiczne
  • radioterapia
  • radiofrekwencja.

Farmakoterapia iniekcyjna

W terapii iniekcyjnej blizn można zastosować doogniskowe podawanie:

  • glikokortykosteroidów
  • toksyny botulinowej
  • osocza bogatopłytkowego
  • 5-fluorouracylu
  • bleomycyny
  • interferonu.


Terapia iniekcyjna jest stosowana w przypadku blizn przerosłych i keloidów. Zastosowanie osocza bogatopłytkowego można zlecić również w przypadku blizn atroficznych.

Iniekcje glikokortykosteroidów (GKS)

Spośród GKS najczęściej wykorzystywany jest acetonid triamcynolonu (ryc. 1), podawany doogniskowo raz na 2-6 tygodni w stężeniu 10-40 mg/ml, do momentu uzyskania poprawy lub wystąpienia działań niepożądanych. Zazwyczaj 2-3 iniekcje są wystarczające do uzyskania zadowalających efektów1. Doogniskowe iniekcje GKS powodują zmniejszenie syntezy kolagenu oraz glikozaminoglikanów przez obniżenie liczby mediatorów zapalenia, wyhamowanie proliferacji fibroblastów i nasilenie hipoksji2,3, wskutek czego blizna ulega zmiękczeniu i spłaszczeniu. Doogniskowe iniekcje GKS redukują świąd i dolegliwości bólowe. Najczęstszymi objawami ubocznymi są zaburzenia pigmentacji, atrofia skóry i teleangiektazje. Niezmiernie rzadko mogą wystąpić objawy ogólnoustrojowe. Efektywność iniekcji można zwiększyć, stosując krioterapię przed każdorazowym podaniem GKS w celu zmiękczenia obszaru zabiegowego4. Ostrzykiwanie GKS można połączyć z doogniskowym podaniem 5-fluorouracylu5.

Toksyna botulinowa A (BTXA)

Toksynę botulinową można stosować w leczeniu uformowanych już blizn przerosłych i keloidów. Schematy dawkowania różnią się w zależności od publikacji. I tak Shaarawy i wsp. podawali 5 j./ml w odstępach 8-tygodniowych w 3 sesjach6, natomiast Zhibo i wsp. – od 40 do 140 j. toksyny botulinowej w keloidy podczas 1 sesji (w stężeniu 35 j./ml) co 3 miesiące przez 9 miesięcy, uzyskując bardzo dobre efekty7.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Laseroterapia

Laser PDL nieablacyjny powoduje selektywną fototermolizę unaczynienia skórnego. Jako pierwsze z urządzeń laserowych pojawił się w wytycznych leczenia blizn w 2002 [...]

Dermabrazja

Dermabrazja to zabieg głębokiego złuszczania wymagający znieczulenia miejscowego lub ogólnego. W tej metodzie wykorzystuje się materiał ścierny do fizycznego usunięcia naskórka [...]

Krioterapia

Krioterapia jest stosowana w przypadku leczenia blizn przerosłych. Do leczenia kriochirurgicznego kwalifikują się zmiany nieprzekraczające 4 cm2 36. Wykorzystuje się metodę [...]

Skin needling, microneedling

Metoda ta jest stosowana głównie w leczeniu atroficznych blizn potrądzikowych. Wykorzystuje się w niej igły o długości 0,5-3 mm, które wprowadza [...]

Zabieg nacięć podskórnych

Technikę nacięć podskórnych (subcision) stosuje się najczęściej w przypadku blizn potrądzikowych typu rolling38. Zabieg polega na wprowadzeniu specjalnych igieł w okolicę [...]

Radiofrekwencja mikroigłowa

W tej metodzie wykorzystuje się efekt termiczny generowany przez fale radiowe. Za pomocą igieł fale o określonej mocy są wprowadzane na [...]

Peelingi chemiczne

Stosuje się je najczęściej w atroficznych bliznach potrądzikowych. Najbardziej skuteczny jest peeling fenolowy. Jednak w Polsce stosowanie czystego peelingu fenolowego ze [...]

Chirurgia

Wycięcie blizn przerosłych i keloidów stanowi leczenie drugiego rzutu w przypadku nieskuteczności terapii iniekcyjnych i laserowych (po 12 miesiącach leczenia). Jest [...]

Radioterapia

Klinicznym rezultatem radioterapii jest zahamowanie wzrostu blizny, jej stopniowe spłaszczenie i blednięcie. Dawki stosowanego promieniowania są niższe niż w terapii nowotworów, [...]

Wypełnianie tkanek

Wypełnianie tkanek miękkich stosuje się w przypadku blizn atroficznych. Można wykonać iniekcje kwasu hialuronowego, hydroksyapatytu wapnia, kwasu polimlekowego czy autologicznej tkanki [...]

Terapia fotodynamiczna

Terapia fotodynamiczna (PDT – photodynamic therapy) powoduje spadek TGF-β1, zmniejszając proliferację fibroblastów i obniżając produkcję kolagenu typu I. W badaniu przeprowadzonym [...]

Kamuflaż blizn

W celu zmniejszenia widoczności blizn można zastosować odpowiedni makijaż medyczny lub makijaż permanentny. Podkłady kamuflujące są najbardziej kryjącymi kosmetykami składającymi się [...]

Podsumowanie

Obecnie dysponujemy licznymi metodami terapeutycznymi (ryc. 2), jednak żadna metoda nie pozwala całkowicie usunąć blizn przerosłych, atroficznych czy keloidów. Wybór odpowiedniej [...]