Obecna sytuacja związana z zasadnością stosowania podwójnej blokady farmakologicznej układu RAA w celach terapeutycznych została skomentowana przez profesora Messerliego, wybitnego kardiologa amerykańskiego, następująco: „Ponad 4 lata temu kanadyjskie rekomendacje dotyczące postępowania w nadciśnieniu tętniczym ostrzegały przed stosowaniem terapii łączonej (ACEI plus sartan). Teraz Europejczycy wydają się budzić i przypatrywać nonsensowi podwójnej blokady układu RAA. Oczywiście lepiej późno niż wcale. Jednocześnie zdziwieni zastanawiamy się, jak długo jeszcze FDA będzie się ociągało i zezwalało lekarzom przepisywać tego typu terapię...”.

Czy ze zdecydowanym stwierdzeniem Messerliego należy się bezwzględnie zgodzić? Odpowiedź pozostawiam czytelnikom.

Piśmiennictwo

1. Fried LF for the VA NEPHRON-D Investigators: Combined Angiotensin Inhibition for the Treatment of Diabetic Nephropathy. N Engl J Med. 2013;369:1892-903.

2. Yusuf S, et al. Telmisartan, Ramipril, or Both in Patients at High Risk for Vascular Events. The ONTARGET Investigators. N Engl J Med. 2008;358:1547-59.

3. Parving H-H, et al. Cardiorenal End Points in a Trial of Aliskiren for Type 2 Diabetes. N Engl J Med. 2012;367:2204-13.

4. Fernandez Juarez G, et al. Effect of dual blockade of the renin-angiotensin system on the progression of type 2 diabetic nephropathy: a randomized trial. Am J Kidney Dis. 2013;6:211-8.

5. Mann JF, et al. Dual inhibition of the renin-angiotensin system in high-risk diabetes and risk for stroke and other outcomes: results of the ONTARGET trial. J.Hypertens. 2013;31:414-21.

6. Pfeffer MA, et al. Valsartan in Acute Myocardial Infarction Trial Investigators. Valsartan, captopril, or both in myocardial infarction complicated by heart failure, left ventricular dysfunction, or both. N Engl J Med. 2003;349:1893-906.

7. Ritz E, Schmieder RE, Pollock CA. Renal protection in diabetes: lessons from ONTARGET. Cardiovasc Diabetol. 2010;9:60. Published online 2010 October 1. doi: 10.1186/1475-2840-9-60.

Do góry