Dylematy żywienia

Niewłaściwe modyfikacje diety

Dr hab. inż. Dariusz Włodarek

Katedra Dietetyki, Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji, SGGW w Warszawie

Adres do korespondencji: Dr hab. inż. Dariusz Włodarek, Katedra Dietetyki, Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji, SGGW w Warszawie, dariusz_wlodarek@sggw.pl, tel. 22 593 70 24

Prawidłowe żywienie ma znaczenie nie tylko w prewencji, ale również w leczeniu przewlekłych powikłań cukrzycy i wpływa na poprawę ogólnego stanu chorych. Wszyscy pacjenci powinni być edukowani w zakresie prawidłowego żywienia, zachęcani do przestrzegania jego zasad oraz dodatkowo powinni kontrolować ilość i jakość spożywanych węglowodanów zarówno w całej diecie, jak i w poszczególnych posiłkach, ograniczać ilość żywności dostarczającej węglowodanów prostych, często i regularnie spożywać posiłki (PTD, 2015).

Ze względu na to, że żywienie stanowi tak istotny element leczenia cukrzycy, pacjentom zaleca się przejście na dietę, jednak nie zawsze jest to odpowiednio komentowane. Należy zwrócić uwagę na problem, jakim jest błędne rozumienie zasad diety w cukrzycy przez pacjentów. Wprowadzenie niewłaściwych modyfikacji dietetycznych może skutkować pogorszeniem kontroli glikemii, zwiększeniem wartości energetycznej diety, jej monotonią oraz prowadzić wśród chorych do przeświadczenia, że konieczne jest wykluczenie większości preferowanych przez nich produktów, co będzie wywoływać niechęć do stosowania się do zaleceń żywieniowych.

Błędy pacjentów

Często spotykanymi błędnymi modyfikacjami diety, które pacjenci wprowadzają, są:

  • prowadzenie diety zgodnie z zaleceniami diety łatwostrawnej,
  • nadmierne ograniczanie ilości pieczywa w diecie,
  • nadmierne ograniczanie ilości tłuszczu w diecie,
  • wykluczanie produktów, które nie muszą być eliminowane z diety chorego na cukrzycę.

Ponadto część osób zaczyna poszukiwać „cudownych diet” lub specjalnych produktów, których spożycie w przekonaniu pacjenta jest bezpieczne w cukrzycy.

Wprowadzanie zasad diety łatwostrawnej wynika z przeświadczenia pacjentów, że stosując dietę, należy spożywać produkty gotowane. Takie postępowanie prowadzi do zwiększenia wartości indeksu glikemicznego (IG) diety. Przeważnie wyższą wartość tego wskaźnika mają produkty gotowane, w porównaniu z produktami surowymi, gotowanymi bardzo krótko lub z przygotowanymi za pomocą niektórych innych technik kulinarnych. Większy IG mają również potrawy i produkty o znacznym rozdrobnieniu w stosunku do mniej rozdrobnionych, produkty i potrawy, w których zmniejszono ilość tłuszczu w stosunku do produktów i potraw o typowej zawartości tego składnika (Lange, 2014). Dieta łatwostrawna przeznaczona jest dla osób z wybranymi schorzeniami przewodu pokarmowego. Niestety w przekonaniu wielu pacjentów taką dietę należy stosować w innych schorzeniach, co niejednokrotnie może prowadzić do odmiennego efektu niż oczekiwany.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Odchudzać – kogo i jak bardzo?

Związek otyłości z ryzykiem wystąpienia cukrzycy typu 2 sprawia, że zalecane jest zmniejszenie nadmiernej masy ciała, najlepiej do wartości rekomendowanych. Proces [...]

Edukacja żywieniowa osób chorych na cukrzycę

Przekazując zalecenia żywieniowe osobom chorym na cukrzycę, warto zwrócić uwagę na następujące zagadnienia: