Dążymy do celu

Mikrobiota – przyczyny, przebieg i rokowanie w chorobie podstawowej

Dr n. med. Piotr Leszczyński1,2
Dr n. med. Beata Sokół-Leszczyńska2

1Zespół Kontroli Zakażeń Szpitalnych Szpitala Klinicznego Dzieciątka Jezus w Warszawie

2Katedra i Zakład Mikrobiologii Lekarskiej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Adres do korespondencji: Dr n. med. Piotr Leszczyński, Katedra i Zakład Mikrobiologii Lekarskiej, WUM, ul. Chałubińskiego 5, 02-004 Warszawa, tel. 22 628 27 39

Dotychczas drobnoustroje były postrzegane jako czynnik etiologiczny zakażeń będących powikłaniami przebiegu choroby podstawowej. Obecnie coraz częściej analizuje się kompleksowo mikroflorę pacjenta jako istotny element w łańcuchu przyczynowo-skutkowym etiopatogenezy i przebiegu cukrzycy. Celem pracy jest przedstawienie aktualnej wiedzy i poglądów na temat zakażeń oraz szeroko rozumianego związku między cukrzycą a mikrobiotą pacjenta.

Powszechnie uważa się, że pacjenci chorujący na cukrzycę wykazują bardzo duże ryzyko zakażenia, chociaż wielkość tego ryzyka jest trudna do oszacowania. Zakażenia w tej grupie są ponadto szczególnie ciężkie. Cukrzyca wiąże się również z gorszymi następstwami infekcji, takimi jak bakteriemia i zapalenie wsierdzia.[1,2]

Ryzyko częstości i ciężkości zakażeń wydaje się wzrastać wraz z trudnościami terapeutycznymi, postępem choroby i wynikającymi z tego powikłaniami, dlatego analizując aktualne publikacje, bezwarunkowe powiązanie tych zjawisk może być trudne do osiągnięcia.[2] Na taki stan rzeczy ma wpływ wiele czynników związanych z:

  • predyspozycjami genetycznymi pacjenta,
  • stopniem zaawansowania zmian chorobowych,
  • czynnikami środowiskowymi i postępem leczenia.


Coraz częściej rozpatruje się go również w kontekście mikrobiomu chorego. Szczególnie ta ostatnia zależność, coraz wyraźniejsza, wydaje się mieć fundamentalne znaczenie dla rozwoju, przebiegu choroby podstawowej i rokowania.

Patomechanizm zakażeń

Liczne badania z udziałem samych pacjentów, ale również eksperymentalne, z konieczności prowadzone na modelach hodowli komórkowych i zwierzętach laboratoryjnych, pozwoliły ustalić prawdopodobny patomechanizm zjawiska zakażeń u diabetyków.[1-3] Analizując to zjawisko, należy wziąć pod uwagę zmiany odporności (miejscowej i ogólnej), wynikające z procesu chorobowego oraz zmiany ilościowe i jakościowe (głównie pod względem zjadliwości) czynników etiologicznych zakażeń.[4] Oczywiście czynniki te są ściśle ze sobą powiązane i trudno je kategorycznie rozdzielić.

Wśród głównych zjawisk (czynników) odpowiedzialnych za wzrost częstości i przebiegu samego zakażenia występują poniższe.

Zaburzenia odporności swoistej i nieswoistej:[1,3,5-7]

  • niedobory składników dopełniacza,
  • białka systemu odpornościowego: lizozym, laktoferyna, defensyny tracą aktywność antybakteryjną po ekspozycji na zaawansowane produkty glikacji (AGE),
  • unieczynnienie przeciwciał przez glikację,
  • miejscowe niedokrwienie tkanki, obniżające zależne od tlenu działanie bakteriobójcze leukocytów,
  • nadprodukcja cytokin prozapalnych w odpowiedzi na drobnoustroje Gram-ujemne.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Postępowanie w przypadku infekcji stopy cukrzycowej

Patomechanizm stopy cukrzycowej jest wiązany z dwoma zjawiskami:

Podsumowanie

1. Różnorodność mikrobiologiczna flory kolonizującej człowieka i duże różnice w mikrobiomie między poszczególnymi osobami, co potwierdzają zaawansowane badania genetyczne, nie prowadzą [...]