Diagnostyka

Nowe markery cukrzycowej choroby nerek

dr n. med. Irmina Korzeniewska-Dyl

Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Adres do korespondencji:

dr n. med. Irmina Korzeniewska-Dyl

Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii,

Uniwersytet Medyczny w Łodzi

ul. Żeromskiego 113, 90–549 Łódź

  • Aktualne kryteria diagnostyczne oraz ich ograniczenia w wykrywaniu wczesnego stadium cukrzycowej choroby nerek
  • Propozycje nowych markerów cukrzycowej choroby nerek: markery zapalenia, markery genetyczne, markery obecne w moczu, biomarkery uszkodzenia kłębuszków nerkowych w cukrzycy, biomarkery uszkodzenia cewek nerkowych i markery metaboliczne

Liczba chorych na cukrzycę na całym świecie stale rośnie. Wraz z nią zwiększa się liczba chorych, u których rozwijają się typowe dla cukrzycy mikroangiopatie, tj. retinopatia, polineuropatia cukrzycowa oraz cukrzycowa choroba nerek. Ta ostatnia jest główną przyczyną schyłkowej niewydolności nerek i rozpoczęcia leczenia nerkozastępczego.

Szeroko obecnie używany marker uszkodzenia nerek w cukrzycy, jakim jest zwiększona albuminuria, nie zawsze odzwierciedla toczący się w nerkach proces destrukcji. Świadczy o tym coraz częściej spotykana grupa chorych z cukrzycą, głównie typu 2, u których postępującemu ubytkowi filtracji nie towarzyszy wzrost albuminurii. Wciąż poszukiwane są markery uszkodzenia nerek obecne w osoczu, w moczu, a także czynniki genetyczne, które mogłyby posłużyć do wyodrębnienia chorych szczególnie zagrożonych postępem przewlekłej choroby nerek.

Jak obecnie rozpoznajemy cukrzycową chorobę nerek

Podstawą rozpoznania cukrzycowej choroby nerek jest co najmniej 2-krotne w ciągu 6 miesięcy potwierdzenie zwiększonej albuminurii (po wykluczeniu innych jej przyczyn) i/lub trwałe obniżenie filtracji kłębuszkowej <60 ml/min/1,73 m2 1.

Definicję nieprawidłowego wydalania albumin z moczem przedstawiono w tabeli 1.

Filtrację kłębuszkową oszacowuje się na podstawie stężenia kreatyniny we krwi za pomocą wzorów matematycznych, z których najczęściej zalecane są przedstawione poniżej:

Wzór Chronic Kidney Disease – Epidemiology Collaboration (CKD-EPI):

eGFR = 144 × (SCr/0,7)−0,329 (−1,209, jeśli SCr > 7) × 0,993wiek dla kobiet

eGFR = 141 × (SCr/0,9)−0,411 (−1,209, jeśli SCr > 0,9) × 0,993wiek dla mężczyzn2,


gdzie eGFR (estimated glomerular filtration rate) oznacza szacunkowy wskaźnik filtracji kłębuszkowej.

Wzór Modification of Diet in Renal Disease (MDRD):

eGFR = 186 × (SCr [mg/dl])−1,154 × (wiek [lata])−0,203 × (0,742 dla kobiet) × (1,21 dla rasy czarnej)3.


Cystatyna C

Filtrację kłębuszkową można wyliczyć także na podstawie stężenia cystatyny C. Jest to inhibitor proteazy cysteinowej, białko o ciężarze 13 kDa, filtrowane w kłębuszkach nerkowych. Następnie ulega ona całkowitej resorbcji przez cewki nerkowe, które...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Cystatyna C

Filtrację kłębuszkową można wyliczyć także na podstawie stężenia cystatyny C. Jest to inhibitor proteazy cysteinowej, białko o ciężarze 13 kDa, filtrowane [...]

Albuminuria – marker nefropatii cukrzycowej z wieloma ograniczeniami

Należy docenić coraz większą dostępność tego nieinwazyjnego testu, na podstawie którego – bez konieczności wykonywania badania biopsji nerki – można rozpoznać [...]

W poszukiwaniu lepszych narzędzi diagnostycznych

Kolejne proponowane markery cukrzycowej choroby nerek odnoszą się zawsze do albuminurii jako narzędzia powszechnie stosowanego w ocenie zajęcia nerek w cukrzycy. [...]

Markery zapalenia

Czynnik chemotaktyczny dla monocytów typu 1 (MCP-1 – monocyte chemoattractant protein 1) jest kluczowym mediatorem wrodzonej odpowiedzi immunologicznej na zapalenie tkanek. [...]

Markery genetyczne

Zidentyfikowano 7 genów (COL4A1, COL4A2, COL6A2, COL6A3, FN1, ITGQ4 i LAMB1) kodujących białka błony podstawnej jako kandydatów na markery cukrzycowej choroby [...]

Markery cukrzycowej choroby nerek obecne w moczu

Mocz jest dostępnym, pozyskiwanym w nieinwazyjny sposób materiałem biologicznym odzwierciedlającym zaburzenia homeostazy całego organizmu w wielu chorobach, a szczególnie przebiegających z [...]

Biomarkery uszkodzenia kłębuszków nerkowych w cukrzycy

Transferyna jest białkiem o nieco większym ciężarze i mniej elektroujemnym ładunku niż albumina. Przy uszkodzeniu ładunku bariery filtracyjnej w kłębuszkach nerkowych [...]

Biomarkery uszkodzenia cewek nerkowych w cukrzycowej chorobie nerek

Cukrzycowa choroba nerek dotyczy różnych struktur nerki, w tym także cewek nerkowych. Obserwowano, że pacjenci z prawidłowym wydalaniem albuminy z moczem [...]

Metaboliczne markery cukrzycowej choroby nerek

Łatwe do oceny wskaźniki gospodarki tłuszczowej nadal są chętnie badanymi markerami wystąpienia cukrzycowej choroby nerek.

Podsumowanie

Liczba badań nad potencjalnymi wczesnymi markerami cukrzycowej choroby nerek jak dotąd nie przełożyła się na realne możliwości diagnostyczne w codziennej praktyce [...]

Do góry