Okołoporodowe porażenie splotu ramiennego: czy można mu zapobiec?

Charles J. Lockwood, MD, MHCH

Dr Lockwood, redaktor naczelny Contemporary OB/GYN, Dean, Morsani College of Medicine, Senior Vice President, USF Health, University of South Florida, Tampa. E-mail: drlockwood@advanstar.com.

Ginekologia po Dyplomie 2014;16(5):32-34

Szczegółowy raport zespołu ekspertów American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) potwierdza, że okołoporodowe porażenie splotu ramiennego trudno przewidzieć i mu zapobiec.

Podczas mojego pierwszego porodu, w którym uczestniczyłem w roli stażysty ginekologii i położnictwa, doszło do poważnego powikłania w postaci dystocji barkowej. Na szczęście dla mnie lekarz odbierający poród był bardzo doświadczony. Przed próbą urodzenia tylnego barku metodycznie zastosował rozpowszechnione w ostatnim czasie manewry, takie jak manewr McRobertsa i Woodsa – wszystko na próżno. Gdy mój puls przyspieszał, celowo złamał w końcu obojczyk, by zakończyć poród. Ku mojemu wielkiemu zdziwieniu, nie było oznak okołoporodowego porażenia splotu ramiennego (neonatal brachial plexus palsy, NBPP).

W trakcie tysięcy porodów, które od tego czasu prowadziłem lub nadzorowałem, choć zdarzały się trudne przypadki dystocji barkowej oraz kilka epizodów przejściowego okołoporodowego porażenia splotu ramiennego, cudownym zrządzeniem losu udało mi się uniknąć trwałego NBPP i procesu sądowego, który z pewnością byłby konsekwencją takiej sytuacji. Mimo dotychczasowego szczęścia towarzyszy mi rozsądny stres pourazowy na myśl o dystocji barkowej i niemal patologiczny strach przed okołoporodowym porażeniem splotu ramiennego – domyślam się, że nie jestem w tych odczuciach osamotniony.

Chociaż trudno oczekiwać, by nowy raport zespołu ekspertów ACOG do spraw okołoporodowego porażenia splotu ramiennego wyeliminował te obawy, zawiera on wiele przydatnych informacji na temat patofizjologii uszkodzenia i podkreśla znaczenie argumentu, że większości przypadków NBPP nie można przewidzieć ani im zapobiec, niezależnie od tego, co twierdzą reklamujący się w telewizji prawnicy.1

Informacje podstawowe

Zespół ekspertów ACOG składał się z sześciu lekarzy specjalistów z dziedziny medycyny matczyno-płodowej, spośród których czterech miało ugruntowane doświadczenie w badaniach nad tym zagadnieniem. W skład zespołu wchodzili także neonatolog, neurochirurg, inżynier biomedyczny oraz współpracownik Society of Obstetricians and Gynecologists of Canada. W poszukiwaniu rozstrzygających danych na temat występowania, patofizjologii, przewidywania, zapobiegania, postępowania i rokowań dotyczących NBPP dokonali oni wyczerpującego przeglądu piśmiennictwa.

Zgodnie z definicją okołoporodowym porażeniem splotu ramiennego określa się słabą lub sparaliżowaną kończynę górną, której bierny zakres ruchu jest większy od aktywnego. Występowanie NBPP – 1,5 na 1000 porodów ogółem – utrzymuje się od kilkudziesi...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Prognozowanie i patofizjologia

Co najmniej połowa przypadków NBPP występuje w następstwie dystocji barkowej, a występowanie tejże wzrasta z rosnącą masą urodzeniową, szczególnie powyżej 4500 g. Niestety, badanie palpacyjne [...]

Prognozowanie, zapobieganie i postępowanie

Prognozowanie dystocji barkowej lub okołoporodowego porażenia splotu ramiennego z dokładnością zbliżoną do pewności jest niemożliwe, ale istnieje zgodność co do tego, że [...]

Rokowanie i terapia

Ogólnie rzecz biorąc, im większa liczba uszkodzonych korzeni nerwowych, tym gorsze rokowanie. Jeśli uszkodzenie ogranicza się do C5 i C6, 90% noworodków [...]

Do zapamiętania

Zasadniczy przełom w możliwości identyfikacji płodów zagrożonych NBPP jest mało prawdopodobny. Możemy jednak być w stanie zmniejszyć ryzyko wystąpienia tego schorzenia dzięki redukcji [...]