Poradnictwo dla pacjentek po przedwczesnym pęknięciu błon płodowych na granicy przeżywalności płodu

Society for Maternal-Fetal Medicine z udziałem Anthony’ego Sciscione, DO i Gwendolyn Grant, DO

Dr Sciscione, director, Delaware Center for Maternal and Fetal Medicine, program director, Christiana Care ob/gyn residency program, Newark, Delaware.

Dr Grant, resident, Department of Gynecology, Christiana Care, Newark, Delaware.

Autorzy nie zgłaszają konfliktu interesów w związku z treścią niniejszego artykułu.

Ginekologia po Dyplomie 2015;17(1):19-27

Znajomość typowego przebiegu klinicznego przedwczesnego pęknięcia błon płodowych na granicy przeżywalności płodu pomaga lekarzom w przeprowadzeniu rodziców przez trudny proces decyzyjny.

Dwudziestoczteroletnia pacjentka, CI P0, zgłosiła się do porodu w 22 4/7 tygodniu ciąży po doznaniu uczucia pęknięcia i tryśnięciu płynu z pochwy. W badaniu z zastosowaniem sterylnego wziernika zaobserwowano płyn zalegający w sklepieniu pochwy, a badanie z papierkiem nitrazynowym oraz test krystalizacji dały wyniki dodatnie. W badaniu wziernikowym szyjka macicy wydaje się zamknięta i długa. W badaniu USG przez powłoki brzuszne zidentyfikowano ubytek płynu owodniowego.

Ustalasz rozpoznanie przedwczesnego pęknięcia błon płodowych na granicy przeżywalności płodu. Jakiej rady udzielisz pacjentce w odniesieniu do prawdopodobnego przebiegu klinicznego tego powikłania, a także potencjalnego ryzyka i konsekwencji po stronie matki i dziecka?

Przedwczesne pęknięcie błon płodowych (premature rupture of membranes, PROM) to stan polegający na pęknięciu błon owodniowo-kosmówkowych przed rozpoczęciem porodu. Pojęcie przedwczesnego pęknięcia błon płodowych na granicy przeżywalności płodu odnosi się do przypadków PROM, które mają miejsce między 20 (20 0/7) a 26 (25 6/7) tygodniem ciąży.1 Choć powikłanie to dotyczy mniej niż 1% (około 0,4%)2 ciąż, konsekwencje dla płodu i matki, jak również skutki psychologiczne i socjoekonomiczne mogą być bardzo poważne.

Znajomość typowego przebiegu klinicznego przedwczesnego pęknięcia błon płodowych na granicy przeżywalności płodu pomaga lekarzowi nie tylko udzielić właściwej porady, ale także stanowi punkt wyjścia do przeprowadzenia rodziców przez trudny proces decyzyjny. Czas oczekiwania na poród różni się znacznie zależnie od wieku ciąży, w jakim pojawia się PROM (tab. 1).3-7 Pierwotną przyczyną prowadzącą do porodu jest rozwój zakażenia wewnątrzmacicznego. Kolejnymi najczęstszymi wskazaniami do porodu są oddzielenie się łożyska oraz nieprawidłowy profil biofizyczny płodu.5,7-10

Czas oczekiwania na poród wydaje się odwrotnie skorelowany z wiekiem ciąży, w jakim pojawia się PROM. Dłuższy czas do wystąpienia porodu odnotowywano w przypadkach, gdy PROM nastąpiło we wcześniejszym okresie ciąży.11 Przy udzielaniu informacji rodzicom ważne jest, by pamiętać o retrospektywnym charakterze większości publikowanych badań oraz o wyłączaniu z nich pacjentek niekwalifikujących się do postępowania wyczekującego (np. ciąże z zapaleniem błon płodowych i łożyska wraz z obumarciem płodu). W rezultacie czas oczekiwania na poród w przypadku ciąż powikłanych PROM na granicy przeżywalności płodu jest najprawdopodobniej przeszacowywany, a zachorowalność w przypadku matki i płodu może być zaniżana.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Czy są dostępne jakiekolwiek opcje leczenia poprawiające rokowanie w przypadku PROM na granicy przeżywalności płodu?

Błony owodniowo-kosmówkowe nie są unerwione i są słabo unaczynione, co sprawia, że przy samoistnym pęknięciu fizjologiczny proces gojenia, który wiąże się z przebiegającym [...]

Jakie ryzyko po stronie płodu/noworodka i matki wiąże się z PROM na granicy przeżywalności płodu?

W ciążach powikłanych przez PROM na granicy przeżywalności płodu odsetki zachorowalności i śmiertelności okołoporodowej i poporodowej są wysokie. Przed porodem istnieje znaczne ryzyko obumarcia [...]

Jakie czynniki mogą predysponować pacjentkę do PROM na granicy przeżywalności płodu i jak mogą one wpływać na wynik ciąży?

Na podstawie wyników badań retrospektywnych do czynników ryzyka PROM na granicy przeżywalności płodu zaliczono m.in. zakażenie wewnątrzmaciczne, wcześniejszą niewydolność szyjki macicy, szew [...]

Jakie są opcje postępowania i rutynowych działań w przypadku ciąż powikłanych PROM na granicy przeżywalności płodu?

Pacjentkom przedstawia się najczęściej trzy opcje postępowania w przypadku PROM na granicy przeżywalności płodu: zakończenie ciąży, poród ze wskazań lub postępowanie wyczekujące. [...]

Jakie jest ryzyko w następnych ciążach?

<<>>Pacjentki, u których doszło do przedwczesnego pęknięcia błon płodowych na granicy przeżywalności płodu, są zagrożone ponownym PROM i porodem przedwczesnym, ale większość [...]