Nadszedł czas, aby ponownie zastanowić się nad znaczeniem atypowych komórek gruczołowych w badaniu cytologicznym

Steven R. Goldstein, MD, MD, CCD NCMP, FACOG, FRCOG, Professor of OB/GYN, Co-Director Bone Density Medical Unit, New York University Langone Medical Center, New York, New York.

Rachel C. Carroll MD, MPH, Senior Resident, Department of Obstetrics, Gynecology and Reproductive Science, Mount Sinai Medical Center, New York, New York.

Contemporary OB/GYN 2015;60(2):28-32

Nieprawidłowe komórki gruczołowe (atypical glandular cells, AGC) w badaniu cytologicznych powinny nasunąć podejrzenie nowotworu; ich obecność wymaga dokładnej oceny oraz ścisłego monitorowania pacjentki, zwłaszcza powyżej 50 roku życia z grupy dużego ryzyka.

Każde  krwawienie po menopauzie, aż do wyjaśnienia przyczyny, powinno być traktowane jako przypadek raka endometrium. Jest to jeden z truizmów praktyki klinicznej, którego uczony jest każdy student medycyny i który jest włączany przez każdego rezydenta ginekologii i położnictwa oraz lekarza do swojej praktyki bez żadnych wątpliwości. Wyniki badań wskazują, że u 1-14% pacjentek, które zgłaszają się z powodu krwawienia po menopauzie, w trakcie dalszej diagnostyki rozpoznawany jest rak trzonu macicy, chociaż większość dużych badań wskazuje, że wartość ta wynosi 3-7%.1 Odsetek rozpoznań nowotworu jest na tyle duży, że usprawiedliwia podejrzenie nowotworu w każdym przypadku krwawienia po menopauzie i nakazuje zastosowanie właściwego schematu postępowania oraz dalszej obserwacji.

Kiedy wykonujemy rutynowe badanie cytologiczne u pacjentki i wykazuje ono obecność atypowych komórek gruczołowych (atypical glandular cells, ACG), to czy traktujemy je z taką samą powagą, jak traktujemy krwawienie po menopauzie? Choć istnieją jasne wytyczne dotyczące postępowania w przypadku stwierdzenia AGC, wyniki licznych badań wskazują, że jest to wynik, z którym lekarze postępują niewłaściwie lub w ogóle nic nie robią, a mniej niż 30% pacjentek jest poddawanych właściwej diagnostyce.2,3 Spośród kobiet, u których stwierdzono w cytologii AGC, u 10-38% zostaną jednak rozpoznane zmiany nowotworowe lub przednowotworowe, w większości przypadków rak endometrium lub szyjki macicy..4

Czy nieprawidłowe komórki gruczołowe w rozmazie powinny również nasuwać podejrzenie nowotworu i skłaniać do przeprowadzenia dokładnej diagnostyki i obserwacji, zwłaszcza wśród kobiet powyżej 50 roku życia, które należą do grupy dużego ryzyka? Nasza odpowiedź brzmi stanowczo „tak”.

Chociaż nieprawidłowe komórki gruczołowe w rozmazie stwierdza się stosunkowo rzadko (0,2-0,4% wszystkich wyników badań cytologicznych), ich odnalezienie ma ogromne znaczenie.5 Są to nieprawidłowe komórki nabłonka gruczołowego, które mogą pochodzić...