Choroby piersi

Miejscowo zaawansowany rak piersi – diagnostyka i leczenie

dr n. med. Agnieszka Jagiełło-Gruszfeld1
dr n. med. Jacek Gałecki2
dr n. med. Wojciech Olszewski3
dr n. med. Monika Nagadowska1

1Centrum Onkologii – Instytut, Klinika Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej

2Centrum Onkologii – Instytut, Zakład Radioterapii

3Centrum Onkologii – Instytut, Zakład Patomorfologii

Adres do korespondencji: dr n. med. Monika Nagadowska, Centrum Onkologii – Instytut, Klinika Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej, ul. Wawelska 15B, 02-034 Warszawa; e-mail: monika.nagadowska@gmail.com

Wprowadzenie

W ostatnich dekadach programy wczesnego wykrywania raka piersi oraz nowe terapie systemowe pozwoliły na zmniejszenie umieralności na raka piersi. Nadal jednak w krajach mniej zamożnych przy niższych współczynnikach zachorowań więcej kobiet umiera z jego powodu.1

W dużej mierze jest to uwarunkowane znacznym odsetkiem stadiów bardziej zaawansowanych w momencie rozpoznania. Miejscowo zaawansowany rak piersi (MZRP; LABC – locally advanced breast cancer) w krajach wysoko rozwiniętych stanowi mniej niż 5% wszystkich raków piersi, w Polsce – nawet do 30%. Termin miejscowo zaawansowany rak piersi obejmuje zarówno przypadki z dużymi zmianami guzowatymi (>5 cm), ze zmianami skórnymi lub bez nich czy też z naciekaniem mięśnia piersiowego większego, z masywnym zajęciem węzłów chłonnych dołu pachowego (pakiety węzłowe), czyli chore z grupy T3-T4, jak i postać zapalną raka piersi. Jest zatem terminem obejmującym heterogenną grupę chorych o bardzo różnym rokowaniu.

Rokowanie w przypadkach miejscowo zaawansowanego raka piersi w przeszłości było niekorzystne. Dawniej leczenie takich pacjentek polegało na wykonaniu radykalnej mastektomii, o ile była ona technicznie możliwa (nota bene tej grupy chorych dotyczą główne przeciwwskazania do pierwotnego leczenia chirurgicznego).

Wprowadzenie w latach 70. ubiegłego wieku terapii przedoperacyjnej (neoadiuwantowej, indukcyjnej; NAC – neoadjuvant chemotherapy) w założeniach miało doprowadzić do konwersji stadiów pierwotnie nieoperacyjnych w stadia operacyjne, czyli dzięki uzyskaniu obniżenia stopnia zaawansowania (down-staging) umożliwić radykalną operację miejscową – mastektomię.

Postępy chemioterapii zmieniły całkowicie schemat leczenia pacjentek z MZRP. Badania skuteczności chemioterapii indukcyjnej rozpoczęły się w końcu lat 60., ale pierwsze doniesienia w piśmiennictwie pojawiły się pod koniec lat 70.2 W pierwszych badaniach z zastosowaniem terapii neoadiuwantowej poza uzyskiwaniem możliwości leczenia operacyjnego zmiany sugerowano także możliwość wpływu na przeżycie całkowite; zaobserwowano również – marginalne wówczas – zjawisko całkowitej patologicznej remisji (pCR – pathologic complete remission).

Kolejne lata badań wykazały, że w większości przypadków (60-80%) uzyskiwano obiektywną odpowiedź terapeutyczną umożliwiającą bezpieczne leczenie radykalne. W około 10-20% przypadków pierwszych serii chorych uzyskiwano całkowitą remisję kliniczną,...

Co więcej, wydaje się, że uzyskanie remisji jest bardziej prawdopodobne w niższych niż lokalnie zaawansowanych stadiach. Obecnie wiemy także, jakiej odpowiedzi, mierzonej między innymi odsetkiem uzyskiwanych pCR, możemy się spodziewać w zależnośc...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Diagnostyka obrazowa poprzedzająca leczenie i po terapii indukcyjnej

Diagnostyka obrazowa zmiany pierwotnej MZRP nie różni się istotnie od przeprowadzanej we wczesnych stadiach. Niezbędne są: zobrazowanie rozległości zmiany pierwotnej, ocena [...]

Indukcyjne leczenie systemowe

Większość chorych, u których rozpoznano raka piersi w miejscowym stadium zaawansowania w pierwszym etapie leczenia, jest kwalifikowana do leczenia systemowego. Celem [...]

Leczenie chirurgiczne po chemioterapii indukcyjnej

Chirurgiczne aspekty mastektomii radykalnej czy też radykalnej zmodyfikowanej, pierwotnie zaplanowanej przed rozpoczęciem przedoperacyjnego leczenia systemowego nie różnią się niczym od tej [...]

Zagadnienia patomorfologiczne związane z terapią przedoperacyjną

Wielkość guza jest jednym z najważniejszych czynników prognostycznych w raku piersi. Korelacja wielkości guza z prawdopodobieństwem stwierdzenia przerzutów do węzłów chłonnych [...]

Radioterapia

<<>><<>> <<>> <<>>Radioterapia miejscowo zaawansowanego raka piersi, stanowiąca integralną część leczenia skojarzonego, zmniejsza ryzyko wznowy miejscowej i [...]