Argumenty przemawiające za chirurgicznym leczeniem endometriozy

Ken R. Sinervo, MD, MSC, FRCSC, ACGE

Medical Director, Center for Endometriosis Care, Atlanta, Georgia



ZAGADNIENIA KLUCZOWE

  • Ostateczne rozpoznanie endometriozy ustala się na podstawie oceny chirurgicznej i potwierdzającego badania histopatologicznego.
  • Standardem leczenia endometriozy powinna pozostać resekcja laparoskopowa, chociaż jej skuteczność zależy od umiejętności chirurga w zakresie całkowitego usunięcia zmian chorobowych ze wszystkich zajętych miejsc.


Endometrioza jest trudną do leczenia chorobą, która – jak się szacuje – dotyka 176 milionów kobiet na całym świecie.1 Do jej objawów należą: znaczny ból, niepłodność, dyzuria, zaburzenia miesiączkowania, bolesne stosunki płciowe, ból podczas oddawania stolca oraz inne problemy fizyczne i dotyczące jakości życia. W celu wczesnego i dokładnego wykrywania tej choroby umożliwiającego niezwłoczne leczenie zdecydowanie zaleca się wszechstronną ocenę kliniczną.

Chociaż objawy endometriozy mogą wystąpić w okresie dorastania, opóźnienie rozpoznania często jest wieloletnie, a niedostatki wiedzy na temat tej choroby przyczyniają się do opóźnień diagnostycznych, suboptymalnego leczenia oraz jego niekorzystnych wyników. Podstawowe metody terapii obejmują leczenie przeciwbólowe, chirurgiczne oraz inne metody leczenia zachowawczego, oddzielnie lub w kombinacjach. Różne stowarzyszenia opracowały kilka wytycznych, ale wciąż utrzymują się kontrowersje i niepewność co do optymalnego sposobu leczenia.2

Niestety, leczenie jest często nieskuteczne i niepełne, z dużą częstością nawrotów w przypadku pozostawienia ognisk choroby. Moim zdaniem standardem leczenia pozostaje więc resekcja laparoskopowa. Kluczem do definitywnego leczenia endometriozy jest jednak jakość leczenia chirurgicznego, a niekoniecznie sam wybór procedury.

Diagnostyka

Ocena objawów podmiotowych w połączeniu z badaniem przedmiotowym nie wystarcza do potwierdzenia lub wykluczenia choroby, a możliwości diagnostyczne są dodatkowo ograniczone przez brak metod nieinwazyjnych. Definitywnym sposobem rozpoznania endometriozy jest ocena chirurgiczna wraz z potwierdzającym badaniem histopatologicznym.

Supresja hormonalna, która może czasowo łagodzić objawy u niektórych pacjentek, nie powinna być wykorzystywana do „rozpoznawania” endometriozy. Nigdy też nie wykazano, aby był to skuteczny sposób zapobiegania nawrotom lub zwiększenia płodności.3 Nie każdy ból miednicy wynika z endometriozy (lub tylko endometriozy), konieczne jest zatem systematyczne podejście w celu wykluczenia innych oczywistych patologii. Z drugiej strony nie powinno się lekceważyć nietypowych objawów (np. choroby obejmującej tkanki miękkie, płuca lub przeponę, a także symptomatologii ograniczonej do jelit lub pęcherza moczowego). Największą szansę ustalenia rozpoznania histopatologicznego i opanowania objawów stwarza całkowite wycięcie wszystkich widocznych zmian.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Resekcja laparoskopowa

Resekcja laparoskopowa jest minimalnie inwazyjnym zabiegiem chirurgii ginekologicznej, który wiąże się wyraźnie z poprawą w zakresie objawów dotyczących ogólnego stanu zdrowia, [...]

Leczenie zachowawcze w porównaniu z resekcją

Jak sugerowano w piśmiennictwie, nieustanny nacisk na zachowawcze leczenie endometriozy może być mylący i powodować, że lekarze źle leczą te pacjentki.9 [...]

Korzyści z leczenia chirurgicznego i jego powikłania

Jeżeli chodzi o płodność, resekcja chirurgiczna zwiększa częstość naturalnie uzyskiwanych ciąż w ciągu 9-12 miesięcy po operacji w porównaniu z chirurgią [...]

Podsumowanie

Mimo że wszyscy zajmujący się endometriozą zgodzą się, że wczesna interwencja oraz poszerzona i dokładna wiedza na temat tej choroby są [...]