Sporadyczne oraz nawrotowe infekcje sromu i pochwy – profilaktyka i leczenie

dr n. med. Aleksandra Zielińska
lek. Magdalena Bizoń
lek. Joanna Winiarek
dr n. med. Anna Wnuk
prof. dr hab. n. med. Krzysztof Cendrowski
prof. dr hab. n. med. Włodzimierz Sawicki

Katedra i Klinika Położnictwa, Chorób Kobiecych i Ginekologii Onkologicznej WUM

Adres do korespondencji: dr n. med. Aleksandra Zielińska, Katedra i Klinika Położnictwa, Chorób Kobiecych i Ginekologii Onkologicznej WUM, ul. Kondratowicza 8, 03-242 Warszawa; e-mail: ola@adelogic.pl

W codziennej praktyce lekarza ginekologa nieodzowne są umiejętność różnicowania objawów zakażeń sromu i pochwy oraz wdrażanie leczenia zgodnie z profilem patogenów powodujących chorobę, ponieważ nieskutecznie leczone infekcje nawracają i mogą być przyczyną odległych powikłań.

Wprowadzenie

Zapalenia sromu i pochwy – zarówno sporadyczne, jak i nawrotowe – stanowią najczęstszą przyczynę zgłaszania się pacjentek do ginekologa. Powodem są dolegliwości, takie jak: świąd, ból, kłucie lub pieczenie okolicy sromu i pochwy, często połączone z nieprawidłową wydzieliną o nieprzyjemnym zapachu. Głównymi przyczynami są waginoza bakteryjna (BV – bacterial vaginosis) oraz zapalenia wywołane infekcją grzybiczą.1 Inne choroby, takie jak: rzęsistkowica, zapalenie kiłowe oraz zmiany spowodowane wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV – human papillomavirus) lub opryszki genitalnej (HHV-2 – human herpesvirus type 2; dawniej HSV-2) są odpowiedzialne za mniejszy odsetek zmian. Rzadsze przyczyny to owsica, świerzb lub wesz łonowa. Oceniając stan pacjentki, nie wolno zapominać o jej statusie hormonalnym (hipoestrogenizm) i chorobach ogólnoustrojowych (takich jak cukrzyca) ani o przebytym nowotworze wymagającym radioterapii tej okolicy. Ocenie należy poddać również stan układu immunologicznego (np. w kierunku zakażenia HIV). W niniejszym artykule omówione zostaną jednostki będące łącznie przyczyną około 90% zakażeń sromu i pochwy. Są nimi: grzybica, waginoza bakteryjna i rzęsistkowica.

Drożdżakowe zapalenie pochwy i sromu

Kandydoza pochwy i sromu to infekcja, która według Centers for Disease Control and Prevention (CDC) co najmniej raz w życiu dotyka około 75% kobiet, a w grupie około 45% odnotowujemy co najmniej dwa epizody.2 Jeżeli pacjentka choruje 4 lub więcej razy w roku, mamy do czynienia z infekcją nawrotową (RVVC – recurrent vulvovaginal candidiasis), która występuje u około 5% pacjentek.2,3 Zgodnie z danymi przedstawionymi w rekomendacjach Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczącymi etiopatogenezy i leczenia drożdżakowego zapalenia pochwy i sromu co dziesięć lat liczba wizyt lekarskich związanych z infekcjami grzybiczymi się podwaja.4 Zapalenia te wywoływane są głównie przez patogeny z rodziny Candida albicans,3 choć należy podkreślić, że rośnie liczba infekcji spowodowanych innymi podtypami określanymi mianem Candida non-albicans, szczególnie typem Candida glabrata, ale także rzadziej spotykanymi, takimi jak: C. krusei, C. kefyr, C. tropicalis czy Saccharomyces cerevisiae.5

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Drożdżakowe zapalenie pochwy i sromu

Kandydoza pochwy i sromu to infekcja, która według Centers for Disease Control and Prevention (CDC) co najmniej raz w życiu dotyka [...]

Waginoza bakteryjna

Waginoza bakteryjna jest najczęstszą przyczyną ostrych zakażeń pochwy. Występuje szczególnie u młodych kobiet w wieku od 15 do 44 lat.18 W [...]

Zapalenie pochwy wywołane rzęsistkiem pochwowym

Rzęsistkowe zapalenie pochwy wywołane jest przez pierwotniaka z grupy wiciowców – Trichomonas vaginalis (rzęsistek pochwowy). Najczęściej jest on znajdowany w pochwie [...]

Profilaktyka infekcji sromu i pochwy

Profilaktyka infekcji sromu i pochwy ma na celu przywracanie równowagi miedzy mikroorganizmami w ustroju kobiety (probioza). Służą do tego szeroko stosowane [...]

Podsumowanie

Należy podkreślić, że infekcje sromu i pochwy to problem, który trzeba rozpatrywać w aspekcie powikłań, jakich mogą być przyczyną. Na skutek [...]