Zastosowanie fitoestrogenów w łagodzeniu objawów menopauzy

dr n. med. Sandra Kryska

Śląska Wyższa Szkoła Medyczna w Katowicach

Adres do korespondencji: dr n. med. Sandra Kryska, Śląska Wyższa Szkoła Medyczna w Katowicach, ul. Mickiewicza 29, 40-085 Katowice; e-mail: sandrakryska@vp.pl

Z uwagi na to, że nie u wszystkich kobiet w okresie menopauzy można wdrożyć hormonalną terapię zastępczą, jako rozwiązanie alternatywne proponuje się fitoestrogeny.

Wprowadzenie

Obecnie przykłada się coraz większą wagę do łagodzenia lub całkowitego znoszenia dokuczliwych objawów menopauzy, a tym samym do poprawy jakości życia kobiet w tym okresie. Powszechnie uznanym, skutecznym i zalecanym sposobem jest hormonalna terapia zastępcza (HTZ). Niestety wiele kobiet nie może jej stosować ze względów medycznych. W związku z tym opracowuje się nowe metody łagodzenia objawów menopauzy. Jedną z coraz lepiej poznanych i zbadanych możliwości jest leczenie fitoestrogenami.

Menopauza i związane z nią dolegliwości

Stałe zwiększanie się średniej długości życia niesie za sobą wiele konsekwencji, do których zalicza się między innymi wydłużanie się okresu okołomenopauzalnego. Badacze wskazują, że w dzisiejszych czasach może on stanowić nawet 1/3 życia kobiety.1 Sama menopauza jest definiowana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO – World Health Organization) jako ostateczne ustanie miesiączkowania będące konsekwencją utraty aktywności pęcherzykowej jajników, po którym przez kolejne 12 miesięcy nie wystąpiło już żadne krwawienie.2 Menopauza następuje zazwyczaj między 45 a 55 rokiem życia (średnio jest to 51-52 rok życia).1

Klimakterium to zjawisko fizjologiczne będące konsekwencją utraty cyklicznej funkcji jajników i zmniejszenia stężenia estrogenów w krążeniu ustrojowym. Początkowym symptomem menopauzy jest spadek aktywności jajników, powodujący nieregularne krwawienia aż do ich całkowitego ustania, a tym samym do ustania zdolności rozrodczych.3 Do wczesnych objawów menopauzy zalicza się również uderzenia gorąca, suchość pochwy i nadmierną potliwość. Na tym etapie często występują także dolegliwości ze strony układu moczowo-płciowego, diagnozowane nawet u 75% kobiet bezpośrednio przed menopauzą.4

Całkowita utrata cyklicznej funkcji jajników, która stanowi podstawę klimakterium, wywołuje szczególnie uciążliwe zmiany zanikowe w pochwie (powodujące wspomnianą wyżej suchość pochwy występującą już przed menopauzą) i w cewce moczowej, zmniejszenie gęstości kości oraz niekorzystne zmiany w profilu lipidowym, które dodatkowo mogą zwiększać ryzyko rozwoju miażdżycy i zmian w układzie krzepnięcia. Kobiety w okresie menopauzy zgłaszają również obniżone libido i problemy ze snem będące konsekwencją zmniejszonego wydzielania melatoniny przez szyszynkę. Charakterystyczny dla przekwitania jest też tzw. zespół klimakteryjny, diagnozowany u 75% kobiet i przejawiający się występowaniem szczególnie uciążliwych uderzeń gorąca, drażliwości, stanów obniżonego nastroju, zaburzeń snu oraz bólów głowy.1,5,6

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Menopauza i związane z nią dolegliwości

Stałe zwiększanie się średniej długości życia niesie za sobą wiele konsekwencji, do których zalicza się między innymi wydłużanie się okresu okołomenopauzalnego. [...]

Znaczenie hormonalnej terapii zastępczej

Specjaliści wskazują, że HTZ stanowi jedną z najefektywniejszych metod leczenia uciążliwych objawów menopauzy, a zwłaszcza uderzeń gorąca. Można ją też z [...]

Alternatywa dla hormonalnej terapii zastępczej

Choć przy stosowaniu HTZ uzyskuje się pozytywne wyniki, to w piśmiennictwie specjalistycznym coraz częściej podnosi się kwestię licznych związanych z nią [...]

Klasy fitoestrogenów i ich przedstawiciele

Analiza piśmiennictwa pozwala wyróżnić 3 główne klasy fitoestrogenów: lignany, stylbeny i flawonoidy. Ich najpopularniejszymi i zarazem najważniejszymi źródłami w diecie są: [...]

Wpływ wybranych fitohormonów na łagodzenie objawów menopauzy

Stężenie resweratrolu w świeżych owocach winogron wynosi 50-400 μg/g, a w czerwonym winie 1,37 mg/ml. Związek ten wykazuje właściwości przeciwgrzybicze i [...]

Podsumowanie

Złagodzenie lub całkowite wyeliminowanie objawów charakterystycznych dla okresu okołomenopauzalnego stanowi bardzo duże i niezmiernie ważne wyzwanie dla współczesnej medycyny. Nie we [...]