Jak się przygotować na krwawienie poporodowe?

Gary A. Dildy, MD, FACOG, CPHQ, CPPS

Professor and Vice Chair of Quality and Patient Safety, Department of Obstetrics and Gynecology, Baylor College of Medicine, Houston, Teksas

Chief Quality Officer, Obstetrics and Gynecology, Texas Children Hospital, Houston, Teksas

Luki w kulturze bezpieczeństwa istotnie wpływają na umieralność matczyną.

ZAGADNIENIA KLUCZOWE

  • Krwawienie poporodowe jest stanem zagrożenia życia, z którym położnicy mają do czynienia najczęściej – być może nawet co tydzień lub co miesiąc.
  • Skuteczne leczenie krwawień poporodowych wymaga aktywnego udziału członków zespołu reprezentujących różne specjalności i jednostki w danym ośrodku w planowaniu, praktyce, sprawozdawczości i analizach retrospektywnych.

Położnictwo to krwawa specjalność.

– Williams Obstetrics, wyd. 17 (1985)

Wprowadzenie

Szacuje się, że krwawienie poporodowe występuje w przypadku 3% porodów w Stanach Zjednoczonych1 i jest prawdopodobnie najpowszechniejszym stanem zagrożenia życia, z jakim mają do czynienia położnicy. W przeciwieństwie do innych poważnych stanów położniczych, które zdarzają się rzadziej (np. przełom nadciśnieniowy, sepsa, choroby serca, zatorowość płucna, zatorowość płynem owodniowym), zwykle muszą sobie oni z nim radzić dość często, być może nawet co tydzień lub co miesiąc. Celem niniejszego artykułu nie jest przedstawienie określonego algorytmu leczenia zachowawczego i chirurgicznego w przypadku krwawienia poporodowego, ale raczej dokonanie przeglądu wyprzedzających działań systemowych, które należy rozważyć, planując przeciwdziałanie temu częstemu położniczemu stanowi nagłemu, potencjalnie zagrażającemu życiu.

Definicja krwawienia poporodowego

W piśmiennictwie medycznym można znaleźć rozmaite definicje krwawienia poporodowego. Kiedy interpretuje się opublikowane doniesienia na ten temat, trzeba brać pod uwagę te różnice i pamiętać o tym, że badania populacyjne często opierają się na kodach rozpoznań Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD – International Classification of Diseases), które z kolei nie odnoszą się do żadnej definicji ilościowej. Ostatnio w ramach opracowanego przez American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) programu reVITALize,2 którego celem jest standaryzacja pojęć klinicznych, zdefiniowano krwawienie poporodowe jako łączną utratę ≥1000 ml krwi lub utratę krwi z towarzyszącymi objawami podmiotowymi i przedmiotowymi hipowolemii, do której doszło w ciągu 24 godzin od porodu. Tą definicją posłużono się również w niedawno zaktualizowanym biuletynie praktyki klinicznej ACOG nr 183 z 2017 roku dotyczącym krwawienia poporodowego.3 Następnym krokiem jest opracowanie tzw. podstawowych zestawów klinicznych wyników leczenia (core outcome sets) w celu zdefiniowania krytycznych parametrów klinicznych w badaniach naukowych, co powinno przyspieszyć odkrycia i postęp w dziedzinie leczenia krwawień poporodowych.4

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Skala problemu

Krwawienia położnicze są jedną z głównych przyczyn umieralności matczynej na całym świecie.5 W przeglądzie dokumentacji medycznej 1,5 mln porodów od 2000 [...]

Umieralność związana z krwawieniami poporodowymi i jej przyczyny

Częste przyczyny umieralności matczynej związanej z krwawieniami poporodowymi, której można uniknąć, przedstawiono w tabeli 1. Typowo niektóre lub wszystkie elementy reakcji [...]

Pożądany poziom opieki położniczej

W Stanach Zjednoczonych jest ponad 3000 szpitali świadczących usługi położnicze, w których odbywa się około 4 mln porodów rocznie. Dostępność świadczeń [...]

Wytyczne, protokoły, polityka postępowania i środki materialne

Wytyczne krajowych organizacji medycznych wyewoluowały z prostych zaleceń dotyczących leczenia danego stanu do bardziej zintegrowanego, systemowego podejścia do prewencji, terapii i [...]

Przygotowania i działania zespołowe

Należy określić konkretne sytuacje i/lub wartości progowe, które powinny prowadzić do reakcji na zmiany parametrów życiowych i stanu klinicznego matki, a [...]

Wnioski

Większości zgonów matczynych oraz wielu przypadków ciężkiej chorobowości matczynej związanych z krwawieniem poporodowym można uniknąć, jeżeli odpowiednio szybko i właściwie się [...]