Wirusowe zapalenie wątroby typu C podczas ciąży

Brenna L. Hughes, MD1
Charlotte M. Page, MD2
Jeffrey A. Kuller, MD3

1Associate Professor, Division of Maternal-Fetal Medicine, Duke University, Durham, Karolina Północna

2Resident physician, Department of Obstetrics and Gynecology, Duke University, Durham, Karolina Północna

3Professor, Division of Maternal-Fetal Medicine, Duke University, Durham, Karolina Północna

W artykule przedstawiono zasady przesiewowego wykrywania, leczenia i postępowania w przypadku wirusowego zapalenia wątroby typu C (HCV – hepatitis C virus) u kobiet w ciąży.

Wprowadzenie

Od 1 do 2,5% ciężarnych w Stanach Zjednoczonych jest zakażonych wirusem zapalenia wątroby typu C, co wiąże się z mniej więcej 5% ryzykiem przeniesienia zakażenia z matki na dziecko. Takie przeniesienie może nastąpić podczas ciąży lub w okresie okołoporodowym. Zakażenie HCV w ciąży wiąże się z 2 głównymi problemami: 1) dobrostanem matki, tj. wpływem ciąży na przebieg przewlekłego zakażenia HCV, i 2) dobrostanem płodu, tj. przenoszeniem zakażenia z matki na dziecko oraz wpływem zakażenia u matki na wyniki ciąży.

Jaki jest naturalny przebieg zakażenia HCV?

Oprócz transmisji pionowej zakażenie HCV przenosi się drogą przezskórnej ekspozycji na krew w wyniku stosowania zanieczyszczonych igieł do wstrzykiwania narkotyków lub w wyniku ekspozycji zawodowej. Stosunek płciowy jest nieefektywnym sposobem przenoszenia zakażenia. Pierwsze 6 miesięcy po ekspozycji na HCV określa się mianem ostrego zakażenia HCV, które w 75% przypadków jest bezobjawowe. Jeżeli występują objawy, obserwuje się ból brzucha, nudności, jadłowstręt, żółtaczkę lub ogólnie złe samopoczucie. Bez leczenia około 15% zakażonych samoistnie eliminuje HCV w ciągu 6 miesięcy od zakażenia, chociaż niektórzy szacują ten odsetek na aż 45%. U osób, które nie wyeliminują wirusa, pozostaje on w ich organizmach przez resztę życia i rozwija się przewlekłe zakażenie HCV, które w znacznej mierze odpowiada za chorobowość i umieralność związaną z HCV, głównie z powodu marskości wątroby i raka wątrobowokomórkowego.

Jaki jest wpływ ciąży na HCV?

Badacze przypuszczają, że osłabienie matczynej odpowiedzi immunologicznej, do którego dochodzi podczas ciąży, może prowadzić do zmniejszenia immunologicznego uszkodzenia komórek wątroby wywoływanego przez HCV. Ten mechanizm odpowiadałby także za zmniejszenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) obserwowane u ciężarnych, a także zwiększenie stężenia kwasu rybonukleinowego (RNA) HCV w surowicy w drugim i trzecim trymestrze ciąży. Niektóre wyniki badań histologicznych również wskazują na to, że ciąża może się wiązać ze zmniejszeniem uszkodzenia wątroby przez HCV, ale dostępne dane są sprzeczne.

Jaki jest wpływ HCV na wyniki ciąży?

Zakażenie HCV wiąże się z niekorzystnymi wynikami ciąży. W 2 populacyjnych retrospektywnych badaniach kohortowych oraz niedawnej metaanalizie stwierdzono, że u dzieci urodzonych przez matki zakażone HCV istniało większe prawdopodobieństwo niepomyś...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Jaki jest naturalny przebieg zakażenia HCV?

Oprócz transmisji pionowej zakażenie HCV przenosi się drogą przezskórnej ekspozycji na krew w wyniku stosowania zanieczyszczonych igieł do wstrzykiwania narkotyków lub [...]

Jaki jest wpływ ciąży na HCV?

Badacze przypuszczają, że osłabienie matczynej odpowiedzi immunologicznej, do którego dochodzi podczas ciąży, może prowadzić do zmniejszenia immunologicznego uszkodzenia komórek wątroby wywoływanego [...]

Jaki jest wpływ HCV na wyniki ciąży?

Zakażenie HCV wiąże się z niekorzystnymi wynikami ciąży. W 2 populacyjnych retrospektywnych badaniach kohortowych oraz niedawnej metaanalizie stwierdzono, że u dzieci [...]

Jaka jest częstość pionowej transmisji zakażenia HCV?

Pionowa transmisja zakażenia HCV stanowi główną przyczynę zakażeń HCV u dzieci. Wydaje się, że od 1/3 do 1/2 przypadków przeniesienia zakażenia [...]

U kogo należy przesiewowo wykrywać zakażenie HCV podczas ciąży i jaki jest idealny test przesiewowy w kierunku zakażenia HCV?

W obecnych wytycznych American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) i Centers for Disease Control and Prevention (CDC) rekomenduje się przesiewowe [...]

Jakie inne badania należy wykonać?

U ciężarnych z potwierdzonym aktywnym zakażeniem HCV należy dokonać ilościowego oznaczenia RNA HCV, po to by określić początkowy ładunek wirusa. Podstawowe [...]

Czy należy prowadzić farmakoterapię zakażenia HCV podczas ciąży?

Do 2011 roku standardem leczenia przewlekłego zakażenia HCV było podawanie pegylowanego interferonu α oraz rybawiryny. W 2011 roku wprowadzono bezpośrednio działające [...]

Jakie są zasady postępowania w przypadku zakażenia HCV podczas ciąży?

Każda kobieta, u której podczas ciąży zostanie rozpoznane zakażenie HCV, powinna zostać skierowana do hepatologa lub specjalisty chorób zakaźnych mającego doświadczenie [...]

Czy inwazyjne prenatalne badania diagnostyczne są bezpieczne u ciężarnych z zakażeniem HCV?

Nie wydaje się, aby amniocenteza zwiększała ryzyko pionowej transmisji zakażenia, chociaż ten wniosek opiera się na ograniczonych danych. Nie opublikowano żadnych [...]

Czy sposób rozwiązania ciąży wpływa na ryzyko pionowej transmisji zakażenia?

Nie wykazano, aby sposób rozwiązania ciąży – poród przez pochwę lub cięcie cesarskie – był czynnikiem ryzyka pionowej transmisji zakażenia HCV. [...]

Czy sposób postępowania podczas porodu wpływa na ryzyko pionowej transmisji zakażenia?

Na zwiększone ryzyko pionowej transmisji zakażenia HCV może wpływać kilka czynników związanych ze sposobem postępowania podczas porodu: długi czas od pęknięcia [...]

Czy karmienie piersią przez matki zakażone HCV jest bezpieczne?

Nie wydaje się, aby karmienie piersią wpływało na ryzyko pionowej transmisji zakażenia HCV. Opowiadamy się przeciwko odradzaniu karmienia piersią z powodu [...]

W jaki sposób należy prowadzić przesiewową diagnostykę w kierunku zakażenia HCV u dzieci urodzonych przez matki zakażone HCV?

Ponieważ przeciwciała przeciwko HCV mogą przechodzić przez łożysko z organizmu matki do płodu, obecność przeciwciał przeciwko HCV w surowicy noworodka wkrótce [...]