Przypadek kliniczny

Endometrioza głęboko naciekająca – jak ją rozpoznać?

lek. Dagmara Filipecka-Tyczka1
dr n. med. Radosław Maksym1
lek. Katarzyna Kajurek1
dr hab. n. med. Artur Rogowski2
dr hab. n. med. Michał Rabijewski1

1Zakład Zdrowia Prokreacyjnego, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Szpital Specjalistyczny św. Zofii, Warszawa

2Klinika Położnictwa i Ginekologii, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa

Adres do korespondencji: dr hab. n. med. Artur Rogowski, Klinika Położnictwa i Ginekologii, Instytut Matki i Dziecka, ul. Kasprzaka 17A, 01-211 Warszawa; e-mail: arogowski@op.pl

Opis przypadku

Czterdziestojednoletnia kobieta z przewlekłym bólem miednicy mniejszej i dyschezją zgłosiła się do poradni leczenia endometriozy z powodu nawrotu dolegliwości bólowych. Około 2 lat wcześniej pacjentka była leczona laparoskopowo: wyłuszczono torbiel endometrialną jajnika lewego i potwierdzono drożność jajowodów. Zabieg wykonano w innym ośrodku. W protokole operacyjnym nie odnotowano zmian otrzewnowych, zrostów ani ognisk endometriozy głęboko naciekającej (DIE – deep infiltrating endometriosis). Następnie pacjentka zaszła w pierwszą ciążę i 9 miesięcy przed obecną konsultacją urodziła drogami natury. Miesiączkuje od 2 miesięcy. Laktacja jest utrzymana. Przed laparoskopią kobieta przez 3 lata bezskutecznie starała się zajść w ciążę. Chora nie zgłaszała dodatkowych dolegliwości, chorób przewlekłych ani stosowania leków na stałe. Po zabiegu odczuła złagodzenie objawów i zaszła w ciążę w ciągu 6 miesięcy starań, bez dodatkowego leczenia w kierunku niepłodności. W trakcie konsultacji pacjentka zgłaszała dolegliwości bólowe, które oceniała w skali numerycznej (VNS – visual numeric scale) od 0 do 10 punktów na: dolegliwości ciągłe – 2 pkt, w środku cyklu – 3 pkt, przed miesiączką – 4 pkt, w trakcie miesiączki – 8 pkt, podczas defekacji 8 pkt, mikcji i współżycia – 0 pkt. Pacjentka nie obserwowała krwi w moczu ani w stolcu. W trakcie miesiączek miewała luźniejsze stolce, negowała zaparcia.

 

W badaniu palpacyjnym przez pochwę stwierdzono wyraźne lewostronne spłycenie tylnego sklepienia pochwy. Trzon macicy był wyprostowany, prawidłowo ruchomy, z wyczuwalnym, bolesnym podczas palpacji guzem w zatoce Douglasa o średnicy 1,5 cm, zlokalizowanym za macicą, nieco po lewej stronie. Przydatki były palpacyjnie niezmienione, niebolesne. W rzucie pęcherza moczowego ani w przegrodzie odbytniczo-pochwowej nie stwierdzono struktur nieprawidłowych. Podczas badania per rectum na głębokości około 9 cm znajdował się niewielki, tkliwy naciek w łączności ze ścianą jelita. Główna masa nacieku była usadowiona nieco na lewo od linii pośrodkowej ciała i przestrzennie odpowiadała zmianom wyczuwalnym przez sklepienie pochwy.

W przezpochwowym badaniu ultrasonograficznym (USG), wykonywanym pod kątem endometriozy, oceniano dynamicznie ruchomość macicy, przedniego i tylnego kompartmentu, które były prawidłowe. Stwierdzono obustronne skrócenie więzadeł właściwych jajników....

Pacjentce zaproponowano leczenie hormonalne dezogestrelem w terapii ciągłej. W razie wystąpienia umiarkowanych objawów zalecono jej stosowanie paracetamolu do 3 g/24 h, a gdyby w trakcie leczenia wystąpiły silne dolegliwości bólowe – przyjmowanie ...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Omówienie

Endometrioza to przewlekła choroba, w której komórki endometrium występują poza ich naturalnym umiejscowieniem – jamą macicy. Najczęstszymi objawami choroby są: ból [...]

Podsumowanie

Opieka sprawowana w ośrodkach leczenia endometriozy daje kobietom szansę na skorzystanie z innowacyjnych metod terapeutycznych. W każdym przypadku leczenie powinno być [...]