Temat numeru
Ultrasonograficzna ocena endometrium ze szczególnym uwzględnieniem raka endometrium
dr hab. n. med. Julia Bijok, prof. CMKP
- Ultrasonografia przezpochwowa oparta na ujednoliconych kryteriach IETA – kluczowe narzędzie w diagnostyce i stratyfikacji ryzyka raka endometrium
- Aktualne dane dotyczące wartości diagnostycznej badania USG, jego roli prognostycznej oraz miejsca w nowoczesnym, zintegrowanym podejściu do raka endometrium
Rak endometrium jest najczęstszym nowotworem złośliwym narządów płciowych kobiet w Europie, a częstość jego występowania systematycznie wzrasta wraz ze starzeniem się populacji oraz w miarę coraz częstszego problemu otyłości. Polska należy obecnie do krajów o najwyższej zachorowalności na świecie. U blisko 80% pacjentek choroba w chwili rozpoznania jest ograniczona do macicy, co wynika z faktu, że krwawienia pomenopauzalne zwykle skłaniają kobiety do wczesnego podjęcia diagnostyki. Mimo to obserwuje się stopniowy wzrost odsetka przypadków rozpoznawanych w stadium zaawansowanym1. Ultrasonografia przezpochwowa (TVUS – transvaginal ultrasound) stanowi podstawowe badanie obrazowe w diagnostyce u kobiet z nieprawidłowymi krwawieniami macicznymi. Grupa International Endometrial Tumor Analysis (IETA) opracowała ujednoliconą nomenklaturę oraz kryteria ultrasonograficznej oceny endometrium, których celem jest standaryzacja opisu i ułatwienie diagnostyki różnicowej zmian w obrębie jamy macicy. System IETA obejmuje ocenę:
- widoczności i szerokości endometrium
- echostruktury endometrium
- regularności i ciągłości granicy endometrium–miometrium
- obecności płynu lub zmian ogniskowych w jamie macicy
- charakteru unaczynienia w badaniu dopplerowskim.
Tak zdefiniowany, kompleksowy schemat oceny umożliwia jednolity i powtarzalny opis obrazu ultrasonograficznego, a tym samym zwiększa porównywalność wyników oraz ich użyteczność kliniczną2.
Prawidłowy pomiar szerokości endometrium wykonuje się w płaszczyźnie prostopadłej do echa środkowego (ryc. 1A). U około 10% pacjentek z różnych względów nie udaje się dokonać wiarygodnego pomiaru, a fakt ten powinien zostać jednoznacznie odnotowany w opisie badania, ponieważ wiąże się ze zwiększonym ryzykiem patologii endometrium (ryc. 1B, 2). W przypadku obecności płynu w jamie macicy należy dokonać pomiaru sumy grubości obu warstw endometrium, z wyłączeniem światła jamy macicy poszerzonej przez płyn2 (ryc. 1B).