Wydaje się, że mniejsze zainteresowanie adenomiozą niż endometriozą wynika nie z mniejszego znaczenia tej choroby dla pacjentek, ale raczej z jej enigmatycznej patogenezy, trudności diagnostycznych i terapeutycznych. Początkowo diagnoza była stawiana jedynie histopatologicznie po histerektomii. Objawy kliniczne i oznaki możliwe do wykrycia w badaniu ginekologicznym nie są patognomoniczne, a jedynie sugerują rozpoznanie. Znaczący rozwój i rozpowszechnienie technik obrazowania sprawiają, że diagnozę można postawić przed operacją, a optymalnie dzięki tej wiedzy uniknąć ingerencji lub zastosować leczenie małoinwazyjne. W niniejszym artykule omówione zostaną opcje diagnostyczne adenomiozy.

Patofizjologia i symptomatologia adenomiozy

Adenomiozę wraz z endometriozą możemy z powodzeniem traktować jako złożone spektrum chorobowe charakteryzujące się zarówno zbliżonymi przyczynami, mechanizmami patogenezy, wspólnymi objawami, jak i podobnymi możliwościami terapeutycznymi. W związku z tym wielokrotnie dane dotyczące objawów będą odnosiły się do spektrum chorobowego złożonego z obydwu tych chorób polegających na nieprawidłowej lokalizacji tkanki endometrium, gdyż niezmiernie trudno w badaniach naukowych i klinicznych wyekstrahować zjawiska związane z adenomiozą i rozpatrywać je w odizolowaniu od endometriozy. Obydwa stany bardzo często współistnieją ze sobą u ludzi i naczelnych, a ich współwystępowanie ma szczególne znaczenie u kobiet niepłodnych¹. Mam nadzieję, że po lekturze tego krótkiego artykułu będą mieli Państwo przekonanie, że należy aktywnie poszukiwać cech adenomiozy u kobiet ze wspólnym spektrum objawów podczas badań obrazowych, a nade wszystko uwzględniać współistnienie adenomiozy w planowaniu strategii terapeutycznej u Państwa pacjentek.

Kluczowymi objawami skłaniającymi kobiety z adenomiozą do poszukiwania pomocy lekarskiej są:

• zespół bólowy przebiegający z ośrodkową neurosensytyzacją
• zaburzenia miesiączkowania
• obniżona płodność lub niepłodność.

U większości pacjentek objawy występują z różnym nasileniem i najczęściej pojawiają się już w okresie pierwszych miesiączek w życiu. Przebieg chorób może być modyfikowany przez liczne czynniki, takie jak: dieta, sprawność układu immunologicznego, ...

Endometrium jest jedną z najbardziej aktywnych proliferacyjnie tkanek i samo zjawisko translokacji komórek warstwy podstawnej endometrium poza jamę macicy wydaje się relatywnie częste – niezależnie, czy przemieszczają się one przez jajowody w form...