Wpływ raka szyjki macicy na seksualność kobiet
dr n. med. Monika Szymańska1
dr n. med. Monika Pliszkiewicz2
mgr psych. Olga Rajkiewicz, doktorantka1
- Rak szyjki macicy – epidemiologia, czynniki ryzyka, metody leczenia i profilaktyki
- Etiologia zaburzeń seksualnych wśród pacjentek onkologicznych
- Wpływ nowotworu i zastosowanego leczenia na funkcje seksualne
Według najnowszego raportu Głównego Urzędu Statystycznego każdego dnia 10 Polek dowiaduje się, że choruje na raka szyjki macicy. Połowa z nich przegrywa walkę z chorobą z powodu zbyt późnego wykrycia. Dane epidemiologiczne wskazują, że nowotwór szyjki macicy jest czwartym najczęściej występującym nowotworem u kobiet na świecie. W 2022 roku odnotowano około 660 000 nowych zachorowań i około 350 000 zgonów. Najwyższe wskaźniki zapadalności na tę chorobę i umieralności z jej powodu dotyczą krajów o niskich i średnich dochodach, co sugeruje znaczące nierówności spowodowane brakiem dostępu do krajowych szczepień przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV – human papilloma virus), badań przesiewowych i najnowocześniejszych metod leczenia.
Rak szyjki macicy w blisko 90% przypadków jest spowodowany HPV przenoszonym drogą płciową1. Profilaktyczne szczepienie przeciwko HPV, badania przesiewowe i leczenie zmian przedrakowych to skuteczne i bardzo opłacalne strategie zapobiegania temu rodzajowi nowotworu. Szczepionka jest skuteczną metodą ochrony również przed innymi nowotworami HPV-zależnymi, takimi jak: rak kanału odbytu, rak prącia, rak gardła oraz rak okolic głowy i szyi. Zakażenie może dotyczyć także mężczyzn, którzy mogą być nosicielami HPV.
Rak szyjki macicy jest uleczalny, jeżeli zostanie zdiagnozowany we wczesnym stadium i odpowiednio szybko podejmie się leczenie1-3.
Z problemami w sferze seksualnej może mierzyć się nawet do 9 na 10 kobiet leczonych z powodu nowotworu szyjki macicy. Schorzenia te nie tylko wiążą się z naruszeniem prawidłowej anatomii miednicy mniejszej, lecz ich powstawaniu sprzyjają także zaburzenia hormonalne, psychologiczne, społeczne, biologiczne i partnerskie4. Nasilenie oraz charakter dysfunkcji seksualnych mogą się różnić w zależności od rodzaju nowotworu oraz wdrożonej terapii. Choroba nowotworowa dotyka wielu aspektów życia, a czasem zdarza się, że problemy seksualne występowały u pacjentek jeszcze przed diagnozą. W momencie rozpoznania choroby nakładają się kolejne etapy związane z radzeniem sobie z diagnozą oraz samą postawą pacjentki wobec niej. Często pojawiają się również: depresja, lęk, problemy w relacji generujące kolejne trudności, które nierzadko dotyczą właśnie sfery seksualnej. Wówczas pomoc seksuologa, psychiatry, psychologa, psychoterapeuty jest bardzo ważnym etapem radzenia sobie z chorobą.
