Atrofia według definicji oznacza zanik, wiąd, czyli stopniowe zmniejszanie się objętości komórki, tkanki, całego narządu lub części ciała. Rozróżnia się atrofię fizjologiczną i patologiczną. Wymienia się następujące rodzaje zaników: z braku czynności (np. zanik mięśni), z ucisku (np. zanik kości), z niedożywienia (np. zanik tkanki tłuszczowej), z odnerwienia (np. zanik mięśni), starczy (np. zanik macicy, jajników) czy wreszcie hormonalny polegający na zaniku endometrium i nabłonka pochwy po menopauzie. Z patomorfologicznego punktu widzenia atrofię zalicza się do zmian wstecznych wynikających ze zmniejszenia syntezy białek i przyśpieszenia procesów katabolicznych zachodzących w organizmie. W leczeniu nowotworów narządów płciowych w zależności od wskazań, oprócz zabiegów operacyjnych, stosuje się terapie wykorzystujące promieniowanie jonizujące oraz substancje chemiczne mające na celu wyeliminowanie komórek nowotworowych. Ze względu na zmiany, jakie zachodzą po przebytym leczeniu onkologicznym, dochodzi do nasilonego zaniku pozostałych tkanek w wyniku zaburzenia ukrwienia, działania promieniowania jonizującego i tworzenia się wolnych rodników uszkadzających śródbłonek naczyń krwionośnych oraz stosowania chemioterapeutyków zmieniających metabolizm komórkowy^1,2.

Ze względu na negatywne konotacje związane z określeniami zmian zanikowych w obrębie narządów płciowych i odium społeczne ciążące na słowach „pochwa”, „srom” czy „krocze” poszukiwano odpowiedniego terminu określającego zmiany zachodzące w obrębie dolnego odcinka układu moczowego i narządów płciowych oraz towarzyszące im objawy w okresie menopauzy. W 2013 roku w Dallas w trakcie corocznej konferencji North American Menopause Society (obecnie Menopause Society) zaproponowano używanie terminu „zespół urogenitalny menopauzy” (GSM – genitourinary syndrome of menopause) jako nowego określenia wszystkich objawów związanych z okresem przekwitania u kobiet³.

Zmiany zanikowe w układzie moczowo-płciowym są częstą dolegliwością występującą u kobiet w okresie pomenopauzalnym, ale mogą się również pojawić w trakcie leczenia onkologicznego lub ich nasilenie może się zwiększyć. Typowe objawy atrofii urogenit...