Choroba niedokrwienna serca

Redaktor działu: prof. dr hab. n. med. Janina Stępińska, Klinika Intensywnej Terapii Kardiologicznej, Instytut Kardiologii, Warszawa

Reperfuzja w ostrym zespole wieńcowym u osób w starszym wieku

Aneta I. Gziut,1 Elżbieta Piechocka,1 Robert J. Gil1,2

1 Klinika Kardiologii Inwazyjnej CSK MSW, Warszawa

2 Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej, Polska Akademia Nauk, Warszawa

Adres do korespondencji: dr n. med. Aneta I. Gziut, Klinika Kardiologii Inwazyjnej, Centralny Szpital Kliniczny MSW, ul. Wołoska 137 02-507 Warszawa

Kardiologia po Dyplomie 2013; 12 (6): 9-16

Wprowadzenie

Choroba niedokrwienna serca (ischaemic heart disease, IHD) jest obecnie jednym z największych problemów zdrowotnych. Każdego roku z jej powodu umiera ponad 3,5 miliona osób. Częstość występowania IHD wzrasta proporcjonalnie z wiekiem, czyli wraz ze starzeniem się społeczeństwa. Biorąc pod uwagę wydłużanie się życia populacji, należy oczekiwać stałego zwiększania częstości występowania IHD, a w jej konsekwencji niewydolności serca.

Mimo że u podłoża choroby niedokrwiennej serca leży miażdżyca tętnic wieńcowych, nie jest ona jednorodną jednostką chorobową. Rozwijająca się stopniowo blaszka miażdżycowa powoduje zwężenie naczynia – stabilna choroba wieńcowa (stable angina pectoris, SAP). Natomiast pęknięcie lub nadżerka w obrębie dotychczas nieistotnej blaszki miażdżycowej przez aktywację układu krzepnięcia, adhezji i agregacji płytek krwi, aktywacji trombiny i wytworzenie skrzepliny prowadzi do nagłego istotnego ograniczenia przepływu lub nawet zamknięcia światła naczynia (ostry zespół wieńcowy [acute coronary syndrome, ACS]). W konsekwencji dochodzi do niedokrwienia i martwicy kardiomiocytów poniżej tej zmiany (tzw. culprit lesion), co z kolei powoduje uszkodzenie mięśnia sercowego. Do martwicy kardiomiocytów dochodzi już po 15-30 minutach od zamknięcia tętnicy dozawałowej (infarct related artery, IRA). Dlatego podstawową strategią leczenia ACS jest szybkie odtworzenie światła tętnicy i przywrócenie przepływu krwi, a tym samym perfuzji miokardium. Można ją uzyskać zarówno w wyniku leczenia farmakologicznego (leczenie trombolityczne), jak i inwazyjnego (przezskórna rewaskularyzacja, PCI). Należy jednak pamiętać, że w 5-10% przypadków za zawał serca odpowiedzialne są czynniki pozamiażdżycowe, takie jak zapalenie (np. kiłowe, gruźlicze, guzkowe), choroba reumatyczna, urazy, amyloidoza, zwłóknienie naczyń, zatory lub dysproporcja między zapotrzebowaniem a podażą tlenu (np. w hipotonii, niedokrwistości).

Reperfuzja – etiopatogeneza

Zjawisko przywrócenia krążenia krwi we wcześniej zamkniętym naczyniu nazywane jest reperfuzją. W bardzo wczesnej fazie zawału dzięki reperfuzji istnieje możliwość odwrócenia zmian patofizjologicznych w kardiomiocycie. Jednak w przypadku upośledzenia przepływu krwi może także dojść do uszkodzenia miokardium (ryc. 1).

Należy pamiętać, że martwica komórek mięśnia sercowego rozpoczyna się już 15-30 minut od zamknięcia tętnicy dozawałowej. Tylko przywrócenie przepływu przed dokonaniem martwicy może zapobiec uszkodzeniu tkanki. Ponadto, samo udrożnienie naczynia je...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Reperfuzja – metody terapeutyczne: leczenie fibrynolitycznevsprzezskórna rewaskularyzacja

ACS jest klinicznym objawem pęknięcia, nadżerki lub krwawienia do wnętrza niestabilnej blaszki miażdżycowej, rzadziej jest wynikiem progresji miażdżycy prowadzącej do istotnego [...]

Wskaźniki reperfuzji wieńcowej

Istnieją wskaźniki, które u leczonych pacjentów z zawałem serca umożliwiają ocenę reperfuzji wieńcowej, a tym samym umożliwiają określenie rokowania. Do parametrów [...]

Reperfuzja w zawale serca u starszych pacjentów

Populacja osób w wieku >65 roku życia ciągle wzrasta. Zgodnie z podziałem WHO wiek ten określany jest już jako starszy. W tej [...]

Podsumowanie

Celem leczenia pacjentów z zawałem serca jest uzyskanie wczesnej i skutecznej reperfuzji. Zarówno leczenie trombolityczne, jak i pierwotna PCI przywracają przepływ [...]