Kardiodiabetologia w rehabilitacji kardiologicznej

lek. Bartosz Krzowski
dr hab. n. med. Paweł Balsam

I Katedra i Klinika Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Adres do korespondencji: lek. Bartosz Krzowski

I Katedra i Klinika Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego,

Samodzielny Publiczny Centralny Szpital Kliniczny

ul. Banacha 1A, 02-097 Warszawa; e-mail: bartekkrzowski@gmail.com

  • Czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, na który należy zwrócić szczególną uwagę, jest cukrzyca, dlatego tak ważna jest rehabilitacja kardiodiabetologiczna
  • Z uwagi na odmienności w samej rehabilitacji i słabą frekwencję chorzy na cukrzycę stanowią szczególne wyzwanie, wymagające konkretnego działania, w tym również nowoczesnych technologii z zakresu telemedycyny

Rehabilitacja kardiologiczna to złożony proces oparty na wielospecjalistycznej opiece, który jest na bieżąco dopasowywany do potrzeb i możliwości pacjenta z chorobą sercowo-naczyniową. Międzynarodowe towarzystwa naukowe podkreślają, że celem rehabilitacji jest poprawa stanu chorego zarówno w odniesieniu do zdrowia fizycznego, jak i psychicznego oraz – co równie istotne – zatrzymanie progresji choroby sercowo-naczyniowej. Efektem wielospecjalistycznego podejścia jest wyznaczenie większej liczby pośrednich celów, wśród których należy wymienić kontrolę wartości ciśnienia tętniczego i lipidogramu, zaprzestanie palenia papierosów, zwiększanie aktywności fizycznej i optymalizację diety chorego. Czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, na który szczególnie należy zwrócić uwagę, jest jednak cukrzyca. Do głównych powikłań cukrzycy należą mikro- i makroangiopatie, a zachorowalność na nią stale rośnie (w trakcie ostatnich trzech dekad liczba chorych zwiększyła się czterokrotnie1), dlatego pacjenci z cukrzycą stanowią bardzo dużą część osób poddawanych rehabilitacji kardiologicznej, sięgającą 26% uczestników tej rehabilitacji2. Co trzeci pacjent z cukrzycą ma zdiagnozowaną chorobę niedokrwienną serca, a aż co czwarty przebył zawał serca. Choroby serca i naczyń odpowiadają aż za 80% zgonów pacjentów diabetologicznych3. Co więcej, rośnie śmiertelność z powodu cukrzycy, dlatego wielokierunkowe podejście do tej grupy pacjentów jest obligatoryjne4. Jednymi z narzędzi w tej walce są programy rehabilitacyjne, których skuteczność została potwierdzona w badaniach5.

Odmienności w rehabilitacji kardiologicznej pacjentów diabetologicznych

Z pomocą w zakresie informacji dotyczących rehabilitacji kardiologicznej chorych na cukrzycę przychodzą rekomendacje stanowiska ekspertów Sekcji Rehabilitacji Kardiologicznej i Fizjologii Wysiłku Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego oraz wytyczne Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, które jasno opisują zasady postępowania4,6. Siedzący tryb życia, nieodpowiednia dieta oraz brak wiedzy na temat prewencji chorób diabetologicznych sprawiają, że znaczący odsetek z tej grupy pacjentów będzie charakteryzował się rozpoznaną cukrzycą typu 2 lub stanami przedcukrzycowymi (nieprawidłową glikemią na czczo lub nieprawidłową tolerancją glukozy), które są związane w dużej mierze ze stylem życia.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Odmienności w rehabilitacji kardiologicznej pacjentów diabetologicznych

Z pomocą w zakresie informacji dotyczących rehabilitacji kardiologicznej chorych na cukrzycę przychodzą rekomendacje stanowiska ekspertów Sekcji Rehabilitacji Kardiologicznej i Fizjologii Wysiłku [...]

Frekwencja chorych na cukrzycę w programach rehabilitacyjnych

Niejednokrotnie podkreślane w wytycznych pożądane zmniejszenie masy ciała za sprawą zmiany stylu życia, głównie u chorych na cukrzycę typu 2, nierzadko [...]

Podsumowanie

Kardiodiabetologia w rehabilitacji kardiologicznej stanowi istotny element, który wymaga zindywidualizowanego podejścia opierającego się na pracy zespołowej i bliskiej współpracy pacjenta z [...]