Chory ze wszczepionym długoterminowym wspomaganiem lewej komory serca

prof. dr hab. n. med. Tomasz Zieliński1
prof. IK dr hab. n. med. Małgorzata Sobieszczańska-Małek1
mgr Jarosław Szymański2
prof. dr hab. n. med. Mariusz Kuśmierczyk2

1Klinika Niewydolnosci Serca i Transplantologii Instytutu Kardiologii w Warszawie

2Klinika Kardiochirurgii i Transplantologii Instytutu Kardiologii w Warszawie

Adres do korespondencji: prof. dr hab. n. med. Tomasz Zieliński

Klinika Niewydolności Serca i Transplantologii, Instytut Kardiologii

ul. Alpejska 42, 04-628 Warszawa; e-mail: tzieliński@ikard.pl

  • Jedną z niezaprzeczalnych zalet stosowania długoterminowego wspomagania jest to, że pacjenci mimo zaawansowanej niewydolności serca mogą przebywać w domu i zgłaszać się do ośrodków jedynie na rutynowe okresowe wizyty
  • Poznanie podstawowych zasad opieki i leczenia pacjentów ze wspomaganiem lewej komory serca przez szerokie grono lekarzy wydaje się niezbędne, a zastosowanie technik telemedycyny może to zadanie ułatwić

Transplantacja serca jest uznaną metodą leczenia skrajnie ciężkiej niewydolności serca. Zwiększająca się liczba chorych z tym schorzeniem przy ograniczonej liczbie przeszczepień spowodowała intensywny rozwój alternatywnych metod leczenia, przede wszystkim mechanicznego wspomagania serca. Obecnie na całym świecie wszczepia się rocznie kilka tysięcy pomp wspomagających pracę lewej komory i liczba ta stale rośnie, co stwarza nowe wyzwania, by zapewnić chorym z implantowanym urządzeniem właściwą opiekę również w warunkach ambulatoryjnych.

We wspomaganiu długoterminowym w ponad 95% wykorzystywane są obecnie systemy mechanicznego wspomagania krążenia z przepływem ciągłym. W ostatnich latach spośród tych urządzeń najczęściej wszczepianymi pompami są pompy odśrodkowe (centryfugalne) HeartMate 3 (HM3) i HeartWare (HW)1. Wcześniej stosowana była również pompa osiowa HeartMate2.

Konstrukcja i zasady działania pomp odśrodkowych o ciągłym przepływie

Ze względu na budowę i sposób umieszczenia wirnika pompy dzielimy na osiowe (starszego typu) i odśrodkowe – centryfugalne (obecnie najczęściej stosowane).

Pompa składa się z części napływowej, wirnika i części odpływowej. Mocowana jest przez wycięcie małego fragmentu mięśnia serca częścią napływową w koniuszku lewej komory. Elementem odpowiedzialnym za nadanie przepływu jest wirnik. Wirnik ten ma kształt krążka, który przez ruch obrotowy wytwarza podciśnienie, wspomagając napływ do pompy, a jednocześnie wytwarzając ciśnienie dodatnie w części wypływowej, która znajduje się w części zewnętrznej, bocznej komory wirnika pompy. Krew w wyniku ruchu obrotowego wirnika wypychana jest na zewnątrz przez część wypływową do graftu naczyniowego. Graft jest mocowany szwami najczęściej do aorty wstępującej (ryc. 1 i 2). Pompa HeartWare ma łożysko hydrodynamiczne, dzięki czemu krążek wirnika znajduje się w obszarze oddziaływania pola magnetycznego. W systemie HeartMate 3 wirnik zawieszony jest w polu magnetycznym, nie ma łożysk i nie opiera się bezpośrednio na elementach strukturalnych pompy. Dzięki takiej konstrukcji zostaje eliminowane tarcie i wytwarzanie ciepła, które mogłyby mieć negatywny wpływ na elementy morfotyczne krwi i sprzyjać tworzeniu materiału zatorowego. Inaczej jest w pompie wcześniejszej generacji HeartMate 2 (HM2). Jest to pompa osiowa, umieszczana w trakcie operacji poza workiem osierdziowym w specjalnie wytworzonej kieszeni pod mostkiem, w nadbrzuszu. Wirnik porusza się w podłużnej komorze, której końce są częściami napływową i wypływową. Wirnik nie jest zawieszony elektromagnetycznie, ale opiera się o rubinowe i ceramiczne elementy konstrukcji pompy. Kaniula napływowa przymocowana szwami do koniuszka lewej komory łączy się pod kątem 90 stopni z komorą wirnika. Tak jak w innych omawianych pompach krew wypływa z pompy przez graft do aorty. Pompa generuje przepływ ciągły na stałym zadanym poziomie obrotów.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Konstrukcja i zasady działania pomp odśrodkowych o ciągłym przepływie

Ze względu na budowę i sposób umieszczenia wirnika pompy dzielimy na osiowe (starszego typu) i odśrodkowe – centryfugalne (obecnie najczęściej stosowane). [...]

Leczenie farmakologiczne

Niezbędnym elementem leczenia farmakologicznego jest terapia przeciwzakrzepowa. Chorzy powinni stosować klasyczne leki przeciwkrzepliwe (zazwyczaj warfarynę) oraz leczenie przeciwpłytkowe kwasem acetylosalicylowym w [...]

Opieka domowa i telemonitorowanie

U pacjenta z wszczepionym systemem mechanicznego wspomagania serca w trakcie pobytu w domu nie tylko należy kontrolować stan kardiologiczny, ale również [...]

Monitorowanie parametrów

Monitorowanie jest możliwe dzięki ścisłej współpracy pacjenta z ośrodkiem prowadzącym leczenie. W Instytucie Kardiologii przy wykorzystaniu platformy REMEDIZER™ monitorowane są następujące [...]

Wizyty ambulatoryjne lub krótkie hospitalizacje – elementy oceny

Wizyty ambulatoryjne pacjentów ze wspomaganiem lewokomorowym odbywają się planowo w początkowym okresie co miesiąc, a następnie co 3-4 miesiące. W przypadku [...]

Ocena echokardiograficzna i inne badania obrazowe

Podstawowym badaniem obrazowym u chorych z LVAD jest badanie echokardiograficzne. Poza standardowym protokołem badania szczególną uwagę należy zwrócić na obecność i [...]

Stany naglące u chorego ze wspomaganiem lewokomorowym

Zatrzymanie krążenia jest trudniejsze do rozpoznania ze względu na problemy z oceną obecności tętna. Jeśli dochodzi do prawdziwego zatrzymania krążenia, któremu [...]

Podsumowanie

Stale rosnąca liczba chorych z mechanicznym wspomaganiem lewej komory funkcjonujących normalnie w warunkach domowych stwarza nowe wyzwania dla ośrodków opiekujących się [...]