www.podyplomie.pl/kardiologiapodyplomie • kwiecień 2026

Definicja i modele teoretyczne

Zespół kruchości (FS – frailty syndrome) to stan zwiększonej podatności organizmu na stresory, wynikający z postępującego spadku rezerw fizjologicznych wielu układów. W efekcie nawet niewielkie obciążenie (np. infekcja, upadek, hospitalizacja) może prowadzić do gwałtownego pogorszenia stanu zdrowia, utraty samodzielności lub zgonu. Jest to proces dynamiczny i wieloczynnikowy, związany zarówno z czynnikami biologicznymi, jak i społecznymi. Ocena występowania i nasilenia FS ma istotne znaczenie ze względu na powiązanie z wyższą śmiertelnością, m.in. w przebiegu takich chorób, jak cukrzyca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekła choroba nerek, niewydolność serca, depresja i nadciśnienie tętnicze. Kruchość jest również czynnikiem niekorzystnego rokowania u pacjentów poddawanych operacjom, zwłaszcza ze względu na wyższą śmiertelność okołooperacyjną, dłuższy czas hospitalizacji, nasilenie powikłań oraz ograniczenie aktywności dnia codziennego. Dodatkowo badania wskazują, że występowanie FS stanowi istotny czynnik pogarszający stosowanie się do zaleceń terapeutycznych, co z kolei wpływa niekorzystnie na stan zdrowia i nasilenie objawów chorobowych^1,2.

Warto zaznaczyć, że jedną z pierwszych (i wciąż często stosowanych w praktyce klinicznej) definicji FS zaproponowali Fried i wsp. w 2001 r.³, opierając się na Cardiovascular Health Study. Autorzy zidentyfikowali fenotyp biologicznej kruchości i wskazali pięć fizycznych wskaźników zespołu, uznawanych za czynniki ryzyka niekorzystnych wyników zdrowotnych: utrata masy ciała, sarkopenia, niedożywienie, niski poziom aktywności fizycznej, ograniczenie sprawności fizycznej³.

Z kolei grupa konsensusowa składająca się z przedstawicieli towarzystw międzynarodowych, europejskich i amerykańskich scharakteryzowała FS jako „zespół medyczny o wielu przyczynach i uwarunkowaniach, cechujący się zmniejszoną siłą, wytrzymałością ...