Ciąża wiąże się z istotnymi zmianami hemodynamicznymi (ryc. 1), metabolicznymi i hemostatycznymi, które mogą przyczyniać się do ostrych zdarzeń sercowo-naczyniowych. Ryzyko wystąpienia ostrego zespołu wieńcowego (ACS – acute coronary syndrome) u kobiet w tym okresie jest 3-4 razy wyższe niż u nieciężarnych. Chociaż częstość występowania zawału serca w ciąży (PAMI – pregnancy-associated myocardial infarction) szacuje się na 3-10 przypadków na 100 000 porodów, śmiertelność wśród matek pozostaje kilkukrotnie wyższa niż w analogicznej grupie wiekowej kobiet niebędących w ciąży^1,2. W związku z coraz późniejszym macierzyństwem rośnie ryzyko wystąpienia PAMI. Dodatkowym wyzwaniem w opiece nad omawianą grupą pacjentek jest konieczność uwzględnienia zarówno bezpieczeństwa ciężarnej, jak i płodu, co zawęża możliwości diagnostyczne i terapeutyczne.

Odmiennie niż w populacji nieciężarnych, klasyczna miażdżyca tętnic wieńcowych nie jest dominującą przyczyną PAMI. Choroba tętnic wieńcowych odpowiada za ok. 30-50% zawałów serca w ciąży i okresie poporodowym. Istotną rolę w patogenezie PAMI odgrywa nieodpowiedni stosunek podaży tlenu do zapotrzebowania (niedokrwistość, infekcje, nadciśnienie ciążowe), a zwiększona aktywność układu krzepnięcia sprzyja powikłaniom zakrzepowym³. Zmiany hormonalne (wysokie stężenia estrogenów i progesteronu) prowadzą do osłabienia struktury ściany naczyń, co tłumaczy predyspozycję do występowania samoistnego rozwarstwienia tętnicy wieńcowej (SCAD – spontaneous coronary artery dissection) – szczególnie w III trymestrze i do 6 tygodni po porodzie.

Objawy PAMI są często niespecyficzne i mogą być mylnie przypisywane fizjologicznym dolegliwościom ciążowym. Ból w klatce piersiowej występuje rzadziej, dominują natomiast duszność, nudności, uczucie skrajnego zmęczenia lub ból pleców. Podstawą diagnostyki pozostają: 12-odprowadzeniowe badanie elektrokardiograficzne (EKG), markery kardionekrotyczne, echokardiografia przezklatkowa (TTE – transthoracic echocardiography). Koronarografia nie jest przeciwwskazana w ciąży i powinna być wykonywana w przypadku zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST (STEMI – ST-segment elevation myocardial infarction) lub niestabilnego przebiegu zawału serca bez uniesienia odcinka ST (NSTEMI – non-ST-segment elevation myocardial infarction), przy zachowaniu zasad minimalizacji ekspozycji na promieniowanie jonizujące.