Dostęp Otwarty

Nowości

Alergologia: Szansa na odczulanie w alergii na jajko kurze

Dr n. med. Izabela Kupryś-Lipińska

Hydrolizaty jaja kurzego w przyszłości mogą stanowić bezpieczną i skuteczną metodę indukcji tolerancji pokarmowej.

Alergia na jajko kurze należy do najczęstszych alergii pokarmowych występujących u dzieci. Szacuje się, że może dotyczyć od 0,5 do nawet 8,9 proc. niemowląt. U dzieci w wieku 2,5 roku alergię na jajko potwierdzoną prowokacją pokarmową szacuje się na poziomie 1,6 proc. populacji.

Zalecanym postępowaniem w alergii pokarmowej jest właściwe rozpoznanie alergenu, unikanie go i leczenie reakcji alergicznych po przypadkowej ekspozycji na alergen. Całkowite unikanie alergenu jajka jest trudne, bowiem jest ono składnikiem wielu pokarmów. Nieumiejętne stosowanie diety eliminacyjnej ponadto może prowadzić do niedoborów pokarmowych i być przyczyną znacznego upośledzenia jakości życia dzieci i ich opiekunów związanego z ciągłym śledzeniem składu pokarmów i odmawianiem sobie ulubionych potraw. Dodatkowo groźne dla zdrowia i życia mogą być ukryte alergeny w produktach, które z pozoru nie powinny ich zawierać. Nic dziwnego, że rośnie zainteresowanie możliwością odczulania na alergeny pokarmowe, w tym jajko kurze. Po dobrych doświadczeniach z odczulaniem na alergeny wziewne drogą podskórną i podjęzykową przyszła kolej na rozwój szczepionek doustnych stosowanych w alergiach pokarmowych.

Celem immunoterapii w alergii pokarmowej jest uzyskanie trwałej tolerancji na dany alergen lub choćby desensytyzacja albo podniesienie progowej dawki wywołującej objawy po to, by zmniejszyć ryzyko ciężkich reakcji niepożądanych po przypadkowej ekspozycji na alergen. Obecne doniesienia wskazują na skuteczność takiego postępowania w przypadku alergii na jajko kurze. Ograniczeniem tej metody są objawy niepożądane związane ze stosowaniem szczepionek doustnych u tych pacjentów.

Międzynarodowy zespół naukowców ocenił skuteczność oraz bezpieczeństwo hydrolizatów jajka o niskiej alergenowości, z zachowaną immunogennością indukujących tolerancję na jajko na modelu mysim. Celem przeprowadzonego pod kierunkiem Nikolasa Papadopulosa badania była ocena skuteczności i bezpieczeństwa tych hydrolizatów u ludzi. Do badania randomizowanego włączono grupę 29 dzieci w wieku od 1,5 roku do 5. r.ż. uczulonych na jajko kurze. Przez sześć miesięcy w zaślepiony sposób otrzymywały 9 g hydrolizatu jajka na dobę lub placebo. Bezpieczeństwo hydrolizatu weryfikowano doustną próbą prowokacyjną na początku badania, a skuteczność otwartą doustną próbą prowokacyjną z jajkiem (główny punkt końcowy badania) na końcu. Dodatkowo oceniano zmiany aktywacji bazofilów oraz poziomów IgE i IgG4 we krwi u dzieci.

Wszystkie dzieci zrandomizowane do grupy aktywnej tolerowały pełną dawkę hydrolizatu w pierwszym dniu terapii i otrzymywały pełną dawkę szczepionki od pierwszego do ostatniego dnia okresu aktywnego badania.

Nie obserwowano istotnej statystycznie różnicy w wyniku doustnej prowokacji między grupą leczoną i grupą otrzymującą placebo (36 proc. v. 21 proc. negatywnych prowokacji). Natomiast poziom swoistych IgG4 istotnie częściej wzrastał, a ekspresja CD 203c+ i CD63+ na bazofilach istotnie częściej malała w grupie leczonej aktywnie w porównaniu z dziećmi otrzymującymi placebo. Badacze wyciągnęli wniosek, że badane hydrolizaty jajka mogą być uważane za bezpieczne, o niskiej alergenowości, do zastosowania u dzieci z alergią na jajko. Chociaż nie udało się wykazać istotności statystycznej, obserwowano tendencję do częstszego rozwoju tolerancji w ciągu sześciu miesięcy obserwacji w grupie dzieci przyjmujących hydrolizaty. Udowodniono, że hydrolizaty modulują odpowiedź immunologiczną w kierunku rozwoju tolerancji. Wydaje się, że dłuższy okres leczenia lub wyższe dawki szczepionki mogą poprawić wyniki kliniczne i powinny być ocenione w kolejnych badaniach klinicznych.