Psychologia

Epidemia samotności z perspektywy psychologicznej

Dlaczego samotność boli, jakie są jej konsekwencje dla zdrowia psychicznego i fizycznego? Autorka przedstawia również doświadczenie własne w pracy z seniorami w dziennym domu pomocy, gdzie grupa szczególnie narażona na izolację otrzymuje wsparcie i możliwość bycia częścią społeczności. Zwraca też uwagę na to, że o ile nie można wypisać recepty na samotność, o tyle warto podpowiedzieć pacjentowi (i może to zrobić lekarz rodzinny) o dostępnych możliwościach, z których często nie zdaje on sobie sprawy

Samotność to taka straszna trwoga, ogarnia mnie, przenika mnie” – te przejmujące słowa śpiewane przez lidera grupy Dżem Ryszarda Riedla to nie tylko relacja z osobistych przeżyć, ale też uniwersalny zapis uczucia pustki, zagubienia i strachu, który dotyczy wielu z nas. W 2024 r. Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS) opublikowało raport dotyczący samotności. Wynika z niego, że 8% Polaków doświadcza permanentnego uczucia samotności (odpowiedzi „zawsze” i „bardzo często”), nawet będąc w pobliżu innych osób1. We wcześniejszym badaniu, prowadzonym w roku 2017, odsetek ten wynosił 4%. Wzrost jest więc wyraźny i niepokojący. Dr hab. Łukasz Okruszek, prof. Instytutu Psychologii Polskiej Akademii Nauk, uważa jednak, że wyniki te są zaniżone, być może ze względu na metodologię badania (pytania o specyficzną sytuację), ponieważ problem samotności narasta w krajach zachodnich, a według danych unijnych znajdujemy się raczej w czołówce – do samotności przyznaje się co czternasty Europejczyk i co dziesiąty Polak. Główny Urząd Statystyczny prognozuje, że do 2030 r. już co trzecie gospodarstwo domowe w naszym kraju będzie gospodarstwem jednoosobowym2.

Zgrywanie grafików i sprawdzanie kalendarzy

Inne wnioski z przytoczonego raportu CBOS wskazują na to, że na poczucie osamotnienia najbardziej narażone są osoby w wieku 18-34 lat oraz >75 r.ż., kobiety, mieszkańcy dużych miast, osoby o wykształceniu podstawowym, gimnazjalnym i wyższym. Kolej...

Subiektywne uczucie izolacji

Czym jest samotność? Badacze są zgodni co do tego, że istotą samotności nie jest nasze otoczenie społeczne ani liczba osób wokół nas, ale subiektywne uczucie izolacji. Samotność to stan emocjonalny, którego doświadczamy, gdy nasze potrzeby społeczne nie są spełnione. Samotni możemy być z różnych powodów – po utracie najbliższej osoby, w nowej grupie, do której trafiliśmy (nowa klasa w szkole, nowe miejsce pracy), po przejściu na emeryturę, po przeprowadzce, po utracie dobrego imienia w towarzystwie, kiedy doświadczamy braku wsparcia w trudnościach życiowych czy nawet pod jednym dachem z rodziną.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Samotni mają gorszy sen

Dzisiejsza nauka podsuwa nam wiele dowodów na to, że nasze mózgi są zaprogramowane na życie w otoczeniu innych ludzi i w sieci społeczności. Oto [...]

Kaczka i dwa misie

Ciekawych dowodów na to, jak bardzo społecznie zaprogramowane są nasze mózgi, dostarcza David Eagleman, amerykański neurobiolog i popularyzator nauki. W swojej książce „Mózg. [...]

Zmniejszanie objętości ciała migdałowatego

Kiedy mówimy, że samotność boli, okazuje się, że nie jest to tylko metafora oddająca dojmujące uczucie smutku czy pustki. Neuronauka dostarcza [...]

Różne potrzeby udanego związku kobiet i mężczyzn

Jak wspomniałam wcześniej, kobiety są bardziej aniżeli mężczyźni narażone na skutki samotności, nawet pozostając w związkach. Jeśli rozumiemy samotność przez pryzmat niespełnionych [...]

Domy dziennej pomocy (DDP) a domy pomocy społecznej (DPS)

Przede wszystkim z mojego doświadczenia wynika, że świadomość istnienia domów dziennej pomocy jest niewielka oraz że często są one mylone z domami pomocy [...]

Lekarz rodzinny autorytetem i źródłem informacji dla seniora

DDP to niejedyna możliwość spędzania czasu wśród ludzi. Wiem, że w naszej okolicy w Poznaniu działają różne kluby seniora, okoliczne parafie również organizują [...]

Do góry