Przeszczepienie nerki jest powszechnie uznawaną i najskuteczniejszą metodą leczenia schyłkowej niewydolności tego narządu, która jednocześnie przyczynia się do poprawy jakości oraz wydłużenia życia pacjentów. Według danych Poltransplantu w 2024 roku w Polsce przeprowadzono 1130 przeszczepień nerek od dawców zmarłych oraz 82 od dawców żywych. Niestety mimo zabiegu pacjenci często wykazują się znaczną chorobowością. Nierzadko zmagają się z nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą posteroidową, nadwagą lub otyłością, a wielu z nich cierpi na schorzenia układu sercowo-naczyniowego oraz niedobory makro- i mikroskładników. Ponadto leczenie immunosupresyjne nasila istniejące przed transplantacją zaburzenia metaboliczne, takie jak dyslipidemia, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, bądź zaburzenia elektrolitowe, np. hipomagnezemię i hipofosfatemię. Zwiększa się również ryzyko otyłości, infekcji, niedokrwistości oraz chorób kości, co istotnie wpływa na stan odżywienia, często niekorzystnie zmieniając skład ciała. Należy jednak zaznaczyć, że stosowanie terapii immunosupresyjnej jest niezbędne od momentu przeszczepienia nerki aż do utraty funkcji narządu. Celem terapii immunosupresyjnej jest zahamowanie reakcji immunologicznej na prze­szczep, ograniczenie częstości i nasilenia ostrego odrzucania oraz zapewnienie długotrwałego przeżycia zarówno prze­szczepionego narządu, jak i pacjenta. Z uwagi na możliwość pojawienia się wielu chorób współistniejących po przeszczepieniu, stosowanie leków immunosupresyjnych oraz zmianę stylu życiu po zabiegu żywienie odgrywa istotną rolę. W artykule omówiono aspekt żywieniowy oraz postępowanie dietetyczne u pacjentów po przeszczepieniu nerki zarówno we wczesnym etapie po zabiegu, jak i w okresie rekonwalescencji. Dodatkowo, opierając się na różnych schematach immunosupresji stosowanej w tej grupie pacjentów, przedstawiono zależność między stosowaniem leków immunosupresyjnych a pojawieniem się chorób współistniejących. Co więcej, ze względu na podatność na infekcje wśród pacjentów po transplantacji nerki omówiono aspekt bezpieczeństwa żywności i interakcji leków z żywnością.

Przeszczepienie nerki – definicja, epidemiologia, przyczyny, kwalifikacja i przeciwwskazania do zabiegu

Przeszczepienie narządu często jest najlepszym lub jedynym sposobem leczenia jego niewydolności w stadium końcowym, chociaż jest to zabieg złożony i wymagający1. Obecnie przeszczepienie nerki jest najskuteczniejszą metodą leczenia nerkozastępczego2.