Ostre wirusowe infekcje dróg oddechowych należą do najczęstszych chorób wieku dziecięcego, jednak stanowią również istotny problem epidemiologiczny w populacji osób dorosłych, w tym w szczególności u pacjentów w wieku geriatrycznym, i znaczne obciążenie dla systemów opieki zdrowotnej na całym świecie. Infekcje wirusowe nie tylko są powodem ostrej zachorowalności, lecz także często wywołują epizody świszczącego oddechu oraz przyczyniają się do rozwoju i zaostrzeń astmy. Mimo postępów w zakresie szczepień skuteczne strategie mające na celu ogólne zmniejszenie obciążenia związanego z wirusowymi infekcjami dróg oddechowych pozostają ograniczone. Lizaty bakteryjne stały się potencjalnym podejściem profilaktycznym nie poprzez bezpośrednie zwalczanie wirusów, ale poprzez modulowanie odpowiedzi immunologicznej gospodarza. Niniejszy przegląd bada biologiczne uzasadnienie i dowody kliniczne przemawiające za stosowaniem lizatów bakteryjnych w wirusowych chorobach układu oddechowego.

Czym są lizaty bakteryjne?

Lizaty bakteryjne to mieszaniny inaktywowanych składników bakteryjnych pochodzących od najpowszechniejszych patogenów układu oddechowego. Lizaty bakteryjne można wytwarzać poprzez lizę mechaniczną lub chemiczną. W wyniku takiego działania powstają preparaty niemające właściwości chorobotwórczych, które jednak zachowują struktury antygenowe zdolne do modulowania układu odpornościowego^1,2.

Wpływ lizatów bakteryjnych na układ immunologiczny jest złożony. Niemniej obserwowane jest jego uaktywnienie, co ma prowadzić do redukcji ryzyka infekcji układu oddechowego z jednoczesnym tłumieniem nadreaktywności dróg oddechowych, zmniejszeniem wydzielania śluzu i redukcją ryzyka rozwoju astmy¹. Podstawą do stosowania lizatów bakteryjnych jest założenie, że ich podanie będzie naśladowało ekspozycję na patogeny, co zwiększy odporność immunologiczną nie tylko na konkretny patogen, lecz także inne wywołujące zakażenie dróg oddechowych³. Uważa się, że podanie lizatów bakteryjnych zmniejsza częstość i ciężkość zachorowań na wirusowe infekcje górnych dróg oddechowych oraz ostre zapalenie ucha środkowego, rzadziej konieczne jest również stosowanie antybiotykoterapii².

Lizaty bakteryjne mogą być podawane doustnie, donosowo i podjęzykowo. Spośród dostępnych preparatów lizatów bakteryjnych najdokładniej zbadanym w populacji pediatrycznej oraz osób dorosłych jest preparat OM-85. Jest on podawany doustnie i uważa si...