Od padaczki wieku rozwojowego do padaczki dorosłych

prof. dr hab. n. med. Barbara Steinborn

Katedra i Klinika Neurologii Wieku Rozwojowego, Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu

Adres do korespondencji: prof. dr hab. n. med. Barbara Steinborn, Katedra i Klinika Neurologii Wieku Rozwojowego, Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, e-mail: bstein@ump.edu.pl

Padaczka i zespoły padaczkowe charakteryzują się zróżnicowanym, zmiennym obrazem klinicznym. Zmiany te są determinowane przez czynniki zależne od chorego i od rodzaju padaczki czy zespołu padaczkowego. W niniejszym artykule omówiono znaczenie czynników zależnych od chorego w poszczególnych przedziałach wiekowych, a także przedstawiono ewolucję obrazu klinicznego niektórych padaczek i zespołów padaczkowych charakterystycznych dla okresu dziecięcego i młodzieńczego do okresu dorosłości.

Wprowadzenie

Padaczka jest zróżnicowanym zespołem chorobowym, w którym objawy kliniczne zależą przede wszystkim od wieku chorego, uwarunkowań genetycznych oraz wielu czynników ryzyka prowadzących do obniżenia progu pobudliwości drgawkowej sieci neuronalnej. Zarówno obserwacje kliniczne, jak i badania epidemiologiczne potwierdzają, że obraz kliniczny choroby jest odmienny w grupie dzieci i dorosłych. Dotyczy to wskaźników epidemiologicznych, obrazu klinicznego w różnych przedziałach wiekowych i – w niektórych przypadkach – postępującego charakteru padaczki.1

Proces zachodzący w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN), który prowadzi do pojawienia się napadów padaczkowych, nazywany jest epileptogenezą. Polega on na rozwoju i ekspresji zmian w mózgu mogących powodować napady padaczkowe. Jest to proces przebiegający wieloetapowo i wielokierunkowo.2

Na zmianę obrazu klinicznego padaczki w czasie mają wpływ: dojrzałość sieci neuronalnej, podłoże genetyczne oraz szereg czynników zewnętrznych.3 Przebieg poszczególnych padaczek czy zespołów padaczkowych jest zróżnicowany i uwarunkowany wieloma przyczynami, nie tylko genetycznymi, lecz także biologicznymi.3,4

Czynniki wpływające na obraz kliniczny padaczek

Czynniki determinujące zmiany obrazu klinicznego padaczki zwykło się też dzielić na zależne od chorego oraz zależne od rodzaju padaczki/zespołu padaczkowego.5 Do pierwszej grupy oprócz genotypu, wieku, płci, etiologii i stanu hormonalnego zaliczają się zażywane leki, odpowiedź na nie oraz wielkość tzw. obszaru uszkodzenia mózgu. Natomiast czynniki zależne od choroby to: rodzaj padaczki czy zespołu padaczkowego, częstość napadów padaczkowych, obraz zmian czynności bioelektrycznej w elektroencefalografii (EEG) w okresie międzynapadowym, występowanie tzw. subklinicznych napadów padaczkowych, czas trwania padaczki, lokalizacja ogniska padaczkowego oraz cykl dzień–noc.5

Wśród niemowląt i małych dzieci wskaźniki zapadalności na padaczkę są najwyższe spośród całej populacji chorych na padaczkę.6 Wynika to z niedojrzałości mózgowia i jego większej pobudliwości. Semiologia napadów padaczkowych oraz obraz czynności bi...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Czynniki wpływające na obraz kliniczny padaczek

Czynniki determinujące zmiany obrazu klinicznego padaczki zwykło się też dzielić na zależne od chorego oraz zależne od rodzaju padaczki/zespołu padaczkowego.5 Do [...]

Wiek a obraz kliniczny napadów padaczkowych

Wiek ma duże znaczenie w ocenie i prognozowaniu konsekwencji napadów padaczkowych. Niedojrzały mózg jest mniej podatny na utratę komórek pod wpływem [...]

Padaczki i zespoły padaczkowe w okresie wczesnego dzieciństwa

Zwykle w okresie dziecięcym rozpoczyna się wiele uwarunkowanych genetycznie padaczek. W okresie niemowlęcym są to zespoły padaczkowe, które nie występują u [...]

Padaczki i zespoły padaczkowe w okresie dzieciństwa

Wraz z dojrzewaniem niektóre typy padaczek ustępują. Przykładami takich zespołów padaczkowych są:

Zmiany obrazu klinicznego padaczek i zespołów padaczkowych

Takie zespoły padaczkowe, jak: drgawki noworodkowe nierodzinne, łagodne ogniskowe padaczki niemowlęce, ogniskowa padaczka czołowa z napadami nocnymi dziedziczona autosomalnie dominująco (ADNFLE [...]

Zespoły padaczkowe z ustępującymi napadami padaczkowymi

Takie zespoły padaczkowe, jak: drgawki noworodkowe nierodzinne, łagodne ogniskowe padaczki niemowlęce, ogniskowa padaczka czołowa z napadami nocnymi dziedziczona autosomalnie dominująco (ADNFLE [...]

Zespoły padaczkowe ze zmiennym obrazem klinicznym

Zespoły padaczkowe, takie jak: ZD, ZLG, padaczka miokloniczno-astatyczna (MAE – myoclonic-astatic epilepsy), czyli zespół Doosego, łagodna atypowa padaczka częściowa (ABPE – [...]

Padaczki ogniskowe

Oprócz omówionych padaczek i zespołów padaczkowych, które mogą przetrwać od okresu dziecięcego do dorosłego, należy także uwzględnić całą grupę padaczek ogniskowych [...]

Podsumowanie

Zmiany obrazu klinicznego padaczki/padaczek wymagają potwierdzenia w obserwacjach pacjenta, jego opiekunów, a także w ocenie czynności bioelektrycznej mózgu w czasie. LPP [...]